ÖZET: Spor müsabakaları ve gösterilerinin bilet satış gelirlerinden alınması gereken Bakanlık payının tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilemediği tespit edilmiştir. 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun 16. maddesi, spor kulüpleri ve anonim şirketlerin bilet satışlarından elde ettikleri net hasılatın %7’sinin Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri hesaplarına yatırılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, İstanbul, Ankara, Trabzon ve Adana il müdürlüklerinde bu tahakkuk ve tahsilatların ya hiç yapılmadığı ya da eksik gerçekleştirildiği görülmüştür.

İstanbul İl Müdürlüğü özelinde, bazı Süper Lig kulüplerinin gerekli yazışmalara yanıt vermediği ve futbol müsabakalarına ilişkin tahsilatların yapılamadığı belirlenmiştir. Ayrıca, bilet satışına dair gelen hasılat bilgilerinin yalnızca belirli kalemleri kapsadığı, loca ve kombine gelirlerinin hesaba katılmadığı saptanmıştır. Ankara İl Müdürlüğü ise yalnızca futbol müsabakalarına yönelik yazışmalar yaparak, diğer spor etkinlikleri için gerekli bilgilerin zamanında temin edilmediği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Gençlik ve Spor Bakanlığı ve spor federasyonları tarafından düzenlenen spor etkinliklerinden elde edilen hasılat paylarının tahakkuk ve tahsilat süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir. İl müdürlüklerinin, bu süreçleri etkin bir biçimde başlatması ve gerekli bilgileri zamanında talep etmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Spor Müsabaka ve Yarışmaları ile Gösterilerinin Bilet Satış Hasılatından Alınması Gereken Bakanlık Payının Tahakkuk ve Tahsilinin Gerçekleştirilememesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Bakanlık veya spor federasyonları tarafından düzenlenen ya da izin verilen her türlü spor müsabaka ve yarışmaları ile gösterilerinin bilet satış hasılatı üzerinden alınması gereken %7 oranındaki Bakanlık payının tahakkuk ve tahsil işlemlerinin gerçekleştirilemediği görülmüştür.

3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun “Müsabaka, yarışma ve gösteri hasılat payı” başlıklı değişik 16’ncı maddesinde; Gençlik ve Spor Bakanlığı veya spor federasyonları tarafından düzenlenen ya da izin verilen her türlü spor müsabaka ve yarışmaları ile gösterilerinde, spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri tarafından her türlü bilet satışından elde edilen net hasılatın yüzde yedisinin müsabaka, yarışma ve gösteri hasılat payı olarak gençlik ve spor il müdürlüklerinin hesabına yatırılacağı ifade edilmiştir.

İlgili maddede ayrıca net hasılatın ne şekilde hesaplanacağına dair düzenlemelere yer verilmiştir. Buna göre, her türlü bilet satışının toplamını ifade eden brüt hasılattan;

İlgili spor federasyonlarınca belirlenen usul ve esaslar dahilinde tespit edilen hakem, temsilci ve gözlemci ücretleri,

Kapı, gişe, kontrol ve özel güvenlik görevlilerine ödenecek günlük ücretler,

Bilet baskı ve elektronik bilet giderleri,

düşülerek net hasılatın elde edilmesi ve net hasılatın %7’sinin de hasılat payı olarak gençlik ve spor il müdürlüklerinin hesabına yatırılması gerekmektedir.

Yine aynı maddede; net hasılat tutarına ilişkin ihtiyaç duyulan bilgi ve belgelerin, müsabaka tarihinden itibaren bir hafta içinde ilgili spor kulübü veya spor anonim şirketi tarafından gençlik ve spor il müdürlüğüne verileceği, net hasılat tutarına ilişkin ihtiyaç duyulan bilgi ve belgelerin talep edilmesi halinde, Türkiye Futbol Federasyonu dahil ilgili spor federasyonları ile spor federasyonlarınca bilet organizasyonu ile biletlerin basım, satış ve dağıtımına ilişkin olarak yetkilendirilen kurum ve kuruluşlar tarafından Gençlik ve Spor Bakanlığına verilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Görüleceği üzere, 3289 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen değişik 16’ncı maddesi ile Bakanlık, net hasılatın ve %7 oranındaki Bakanlık payının belirlenmesi için ihtiyaç duyulan bilgi ve belgeleri talep etmeye yetkili, karşı taraf da bu bilgi ve belgeleri vermekle yükümlü hale gelmiş bulunmasına rağmen İstanbul, Ankara, Trabzon ve Adana Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri nezdinde yapılan incelemelerde;

Hasılat paylarına ilişkin tahakkuk ve tahsilatların ya hiç yapılamadığı ya da tahakkukların alacakların tamamı için gerçekleştirilemediği, İstanbul İl Müdürlüğü özelinde ise, il müdürlüğünce gelir elde edilen müsabakalara ilişkin gerekli yazışmaların yapıldığı, ancak bazı Süper Lig kulüplerinin gönderilen yazılara cevap dahi vermediği ve özellikle en çok hasılatın oluştuğu futbol müsabakalarının olduğu Süper Lig tarafında hiçbir tahsilatın yapılamadığı,

Bilet basım, satış ve dağıtımına ilişkin olarak yetkilendirilen kurum ve kuruluşlardan gelen hasılat bilgilerinin yalnızca o maça ait hasılat bilgisini içerdiği ancak önemli birer gelir kalemi olan loca ve kombine gelirlerini içermediği, bu nedenle hasılat bilgisinin de sağlıklı olarak belirlenemediği,

Kanun’da Bakanlık veya spor federasyonları tarafından düzenlenen ya da izin verilen her türlü spor müsabaka, yarışma veya gösterilerinden elde edilen hasılata ilişkin düzenleme yapılmışken, Ankara İl Müdürlüğünde, sadece futbol müsabakalarına ilişkin hasılatlara yönelik yazışmalar yapıldığı,

3289 sayılı Kanun’un değişik 16’ncı maddesinde; net hasılat tutarına ilişkin ihtiyaç duyulan bilgi ve belgelerin, ilgili müsabaka, yarışma ve gösteri tarihinden itibaren bir hafta içinde ilgili spor kulübü veya spor anonim şirketi tarafından gençlik ve spor il müdürlüğüne verileceği ifade edilmiş olmasına rağmen hasılata ilişkin bilgilerin temini için belirli dönemlerin beklendiği, tespit edilmiştir.

İl müdürlükleri tarafından hasılat payına ilişkin yazışma, tahakkuk ve tahsilat süreçlerinin Kanun’daki tanıma uyacak şekilde tüm müsabaka, yarışma veya gösteriler için yürütülmesi, diğer taraftan Kanun’da spor kulübü veya spor anonim şirketine gerekli bilgi ve belgeleri verme yükümlülüğü verildiği gibi il müdürlüklerine de bu bilgi ve belgeleri takip ve gerekli işlemleri yapma görevi ve sorumluluğu verilmiş olduğundan il müdürlükleri tarafından sezon sonu beklenmeyip müsabaka tarihinden itibaren bir hafta içerisinde sürecin başlatılması gerekmektedir.

Kamu idaresi tarafından, stadyumlarda düzenlenen futbol müsabakalarının bilet satış hasılatından alınması gereken Bakanlık payının tahakkuk ve tahsil işlemlerinin gerçekleştirilmesi ile ilgili olarak il müdürlükleri tarafından dava açılması dahil gerekli işlemlerin yapılmakta olduğu, bulgu konusu edilen alacakların tahsiline ilişkin gerekli talimatların il müdürlüklerine düzenli olarak gönderildiği ve ilerleyen süreçte konunun özenle takip edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak; Gençlik ve Spor Bakanlığı veya spor federasyonları tarafından düzenlenen ya da izin verilen her türlü spor müsabaka ve yarışmaları ile gösterilerinde, spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri tarafından her türlü bilet satışından elde edilen hasılat üzerinden hesaplanan Bakanlık payının Kanun’da öngörüldüğü şekilde tahakkuk işlemlerinin yapılması ve bu tutarların tahsili için gerekli önlemlerin alınarak sürecin etkin bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir.