|
ÖZET: İdarenin tahsisli kullandığı taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, tahsisli taşınmazların muhasebe hesaplarına kaydedilmesi zorunludur. Özellikle 172, 174 ve 176’ncı maddelerde, tahsis edilen arazi, arsalar, yeraltı ve yerüstü düzenleri ile binaların kayıtlı değerleri üzerinden muhasebe işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, idarenin 298 adet taşınmazı tahsisli olarak kullandığı, ancak bu varlıkların ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilmediği anlaşılmıştır. Bu durum, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabı’nın bilançoda olması gereken tutardan daha düşük görünmesine yol açmaktadır. Kamu idaresinin bu eksikliği gidermek için düzeltme çalışmalarına başladığı ve ilgili birimlerin talimatlandırıldığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, tahsisli taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınması, ilgili maddi duran varlık hesaplarına borç ve 500 Net Değer Hesabına alacak kaydı yapılması suretiyle sağlanmalıdır. Bu süreç, idarenin mali raporlamalarının doğruluğunu artıracaktır. |
BULGU: Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İdarenin tahsisli kullandığı taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin;
Arazi ve Arsalar Hesabının işleyişini düzenleyen 172’nci maddesinde;
“Tahsise konu edilen arazi ve arsalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir”,
Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri hesabının işleyişini düzenleyen 174’üncü maddesinde;
” Tahsise konu edilen yeraltı ve yerüstü düzenleri tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250-Arazi ve Arsalar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir”,
Binalar hesabının işleyişini düzenleyen 176’ncı maddesinde;
“Tahsise konu edilen binalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250- Arazi ve Arsalar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.”,
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre; tahsisli kullanılan taşınmazların ilgili maddi duran varlık hesabına borç ve 500 Net Değer Hesabına alacak kaydı yapılmak suretiyle muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; İdarenin 298 adet taşınmazı tahsisli olarak kullandığı ancak bu taşınmazların ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir. Tahsisli kullanılan taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almaması 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabının bilançoda olması gerekenden daha az tutarda görünmesine neden olmaktadır.
Kamu idaresi tarafından düzeltme çalışmalarına başlanıldığı, ilgili birimlerin yazılı olarak talimatlandırıldığı ancak sürecin henüz tamamlanmadığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, tahsisli kullanılan taşınmazların ilgili maddi duran varlık hesabına ve 500 Net Değer Hesabına kaydı yapılmak suretiyle muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.