ÖZET: Bak Onar II Projesi çerçevesinde, sulama tesislerinin bakım ve onarımına yönelik protokoller doğrultusunda, devralan kuruluşlardan geri ödenmesi gereken bedellerin eksik tahsil edildiği tespit edilmiştir. Proje kapsamında, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından inşa edilen sulama sistemlerinin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla, tesislerin işletme, bakım ve yönetim sorumluluğu devralan kuruluşlarla ortaklaşa yürütülmektedir. Bu süreçte, gerekli inşaat malzemelerinin temini ve kontrol hizmetleri DSİ tarafından sağlanmaktadır.

Protokollerin 7.1. maddesinde, DSİ tarafından karşılanan malzeme ve işlerin kesin hesap tutarlarının, devralan kuruluşlar tarafından 3-10 yıl arasında taksitler halinde ödeneceği belirtilmiştir. Ayrıca, 7.2. maddede, taksitlerin her yılın aralık ayı sonuna kadar geri ödenmesi gerektiği ve zamanında ödenmemesi durumunda genel hükümlere göre işlem yapılacağı vurgulanmaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, bakım onarım giderlerinin DSİ tarafından karşılanmasına rağmen, devralan kuruluştan eksik tahsil edilen veya hiç tahsil edilmeyen tutarların bulunduğu ve bu durumla ilgili gerekli işlemlerin yapılmadığı gözlemlenmiştir.

Sonuç olarak, Bak Onar II Projesi kapsamında sulama tesislerinin bakım ve onarımına ilişkin protokoller doğrultusunda, devralan kuruluşlardan tahsil edilmesi gereken bedellerin düzenli bir şekilde takip edilmesi ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Bak Onar II Projesi Kapsamında Geri Ödenmesi Gereken Bakım Onarım Bedellerinin Eksik Tahsil Edilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Bak Onar II Projesi kapsamında sulama tesislerinin bakım ve onarımının ortaklaşa yapılmasına ilişkin protokoller çerçevesinde tesisin işletme, bakım ve yönetim sorumluluğunu devralan kuruluş tarafından geri ödenmeyen ve/veya eksik ödenen taksit ödemelerinin olduğu tespit edilmiştir.

Sulama sistemlerinin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla DSİ tarafından inşa edilerek işletmeye açılan ve bölge müdürlüklerinin mesuliyetinde bulunan sulama tesislerinin bakım ve onarımının ortaklaşa olarak yapılabilmesi için bölge müdürlükleri ile tesisin işletme, bakım ve yönetim sorumluluğunu devralan kuruluş arasında protokol imzalanmaktadır.

12.11.2009 tarihinde bakanlık oluruyla yürürlüğe giren Bak Onar II Projesi kapsamında imzalanan bu protokoller uyarınca sulama sistemlerinin bakım ve onarım çalışmalarının yapılması için ihtiyaç duyulan inşaat malzemesinin temini ve devralan kuruluş yetkililerine iş programına bağlı olarak teslim edilmesi ile işin projesine uygun olarak yapılması için gerekli kontrolörlük hizmeti DSİ tarafından verilmektedir.

Ayrıca, söz konusu protokollerin “Geri ödeme taksit sayısının hesaplanması” başlıklı 7.1’inci maddesinde özetle, DSİ tarafından karşılanan malzeme ve/veya yapılan işlere ait kesin hesap tutarlarının, işin bitimini takip eden yıldan başlayarak devralan kuruluş tarafından 3-10 yıl arasında taksitler halinde DSİ’ye ödeneceği belirtilmekte ve taksit tutarlarının nasıl hesaplanması gerektiğine ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır.

İlgili protokollerin “Geri ödeme uygulama şartları” başlıklı 7.2’nci maddesinde ise; taksit ödemelerinin ait olduğu yılın aralık ayının son gününe kadar geri ödenmesi gerektiği, taksitlerin zamanında ödenmemesi durumunda genel hükümlere göre işlem tesis edileceği ve taksitlendirme şartları sona erdiği gibi borcun tamamının devralan kuruluş tarafından DSİ’ye defaten ödenmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede, Bak Onar II Projesi kapsamında, bakım onarım gideri DSİ tarafından karşılandığı halde, devralan kuruluştan eksik tahsil edilen ya da tahsil edilemeyen tutarların olduğu ve bu tutarlara ilişkin genel hükümlere göre işlem tesis edilmediği görülmüştür.

Sonuç olarak, Bak Onar II Projesi kapsamında sulama tesislerinin bakım ve onarımının ortaklaşa yapılmasına ilişkin protokoller çerçevesinde devralan kuruluşlardan tahsil edilmesi gereken bedellerin tahsil ve takip işlemlerinin yapılması gerekmektedir.