|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, BAYBEL Kentsel Yapı Tasarım Dönüşüm Yenileme Planlama San. Tic. AŞ’de, görevlendirme olmaksızın görev mahalli dışında gerçekleştirilen ve yasal olarak kabul edilmeyen temsil ağırlama harcamalarının, kurum kazancından indirilerek gider gösterildiği tespit edilmiştir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre, kurumlar vergisi mükelleflerin elde ettikleri safi kazanç üzerinden hesaplanmakta ve bu kazancın tespitinde Gelir Vergisi Kanunu’nun hükümleri uygulanmaktadır. Ayrıca, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nda belirtilen giderlerin, ticari kazancın elde edilmesi için indirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
İncelemeler sonucunda, belediyenin özel kalem müdürlüğü görevini yürüten bir memurun, herhangi bir görevlendirme olmaksızın, şirket üzerinden temsil ağırlama harcamaları yaptığı belirlenmiştir. 2024 yılı içinde kendisine görevlendirme yapılmadığı, belediye tarafından yazılı olarak doğrulanmıştır. Yapılan harcamaların önemli bir kısmının İzmir ili dışında gerçekleştirildiği ve toplamda 47.483,84 TL ile 312.764,00 TL tutarında harcama yapıldığı tespit edilmiştir. Bu harcamaların, yasal olarak kabul edilen giderler arasında yer almaması gerektiği ve faturalarda hesaplanan KDV’nin de indirilmemesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, memurun görev mahallini izinsiz terk etmesi nedeniyle disiplin cezası uygulanması gerektiği ve konunun İç İşleri Bakanlığı’na bildirilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir. |
BULGU: Görev Mahalli Dışında Yapılan Temsil Ağırlama Harcamalarının Gider Gösterilerek Kurum Kazancından İndirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
BAYBEL Kentsel Yapı Tasarım Dönüşüm Yenileme Planlama San. Tic. AŞ (Şirket)’de yapılan incelemeler sırasında, görevlendirme olmaksızın görev mahalli dışında gerçekleşen ve kanunen kabul edilmeyen gider niteliği taşıyan temsil ağırlama harcamalarının gider gösterilerek kurum kazancından indirildiği tespit edilmiştir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Safi kurum kazancı” başlıklı 6’ncı maddesi:
“(1) Kurumlar vergisi, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safî kurum kazancı üzerinden hesaplanır.
(2) Safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu’nun ticarî kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır. Ziraî faaliyetle uğraşan kurumların bu faaliyetinden doğan kazançlarının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu’nun 59 uncu maddesinin son fıkra hükmü de dikkate alınır.
…” şeklinde düzenlenmiştir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “İndirilecek giderler” başlıklı 40’ıncı maddesinin 1’nci fıkrası:
“Safi kazancın tespit edilmesi için aşağıdaki giderlerin indirilmesi kabul edilir:
Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler…”
şeklinde hüküm altına alınmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Vergi indirimi” başlıklı 29’uncu maddesinde aynen:
“Mükellefler, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak aşağıdaki vergileri indirilebilirler:
Kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisi,
.” hususları hüküm altına alınmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun disiplin hükümlerinin yer aldığı Yedinci Bölümün “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125’inci maddesinde:
“Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terketmek,
Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek,
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
b) Özürsüz ve kesintisiz 3 – 9 gün göreve gelmemek,
Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
d) Özürsüz olarak (…)[183] bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek,
>>
Şeklinde bir memurun görev mahallini izinsiz terk etmek ve göreve gelmemek gibi fiillerin ağırlığına göre uyarmadan memuriyetten çıkarmaya kadar farklı disiplin cezaları hüküm altına alınmıştır.
Bayraklı Belediyesinde özel kalem müdürlüğü görevinde bulunan kadrolu memurun aynı zamanda belediyeyi temsilen Şirket Yönetim Kurulu Başkanlığı yaptığı dönemde görevlendirme olmaksızın memuriyet mahalli dışında Şirket üzerinden temsil ağırlama harcamaları yaptığı anlaşılmıştır. 2024 yılı içerisinde kendisine herhangi bir görevlendirme yapılmadığı Belediye Özel Kalem Müdürlüğü tarafından yazı ile ayrıca teyit edilmiştir.
Öte yandan Şirketin temsil ağırlama harcamaları incelendiğinde, banka kartı slipleri ve faturaların; kendisine tevdi edilen banka kartı ile yapılan harcamalar ile Şirketin banka hesapları üzerinden Havale/EFT yoluyla fatura karşılığı yapılan muhtelif (araç kiralama, konaklama, yeme-içme, akaryakıt alımı gibi) harcamalar olduğu ve söz konusu temsil ağırlama harcamalarının önemli bir kısmının görev mahalli olan İzmir İli dışında yapıldığı tespit edilmiştir.
Görevlendirme olmaksızın görev mahalli dışında banka kartı ile yapılan toplam 47.483,84 TL ile fatura karşılığı Havale/EFT yoluyla toplam 312.764,00 TL tutarlarında temsil ağırlama gideri yapıldığı görülmektedir.
Söz konusu ödemelere ilişkin tutarların:
– Kanunen Kabul Edilen Gider olarak Kurum kazancından yersiz yere indirim konusu yapılmaması gerekirken,
– Faturalarda hesaplanan KDV tutarlarının da vergilendirme dönemi sonunda üzerinden hesaplanarak ödenmesi gereken KDV matrahından indirilmemesi gerekmektedir.
– Ayrıca memurun görev mahallini izinsiz terk etmesi disiplin cezasını gerektirdiğinden konunun İç İşleri Bakanlığına yazılması uygun olacaktır.