|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, BAYBEL Kentsel Yapı Tasarım Dönüşüm Yenileme Planlama San. Tic. AŞ’nin envanter kayıtları ile alış faturaları üzerinde yapılan incelemelerde önemli eksiklikler tespit etmiştir. İncelemeler sonucunda, demirbaş niteliğindeki bazı dayanıklı taşınır malların envantere kaydedilmediği, kaydedilenlerin ise ilgili kişi ve kurumlara zimmet edilmeden kullanıma sunulduğu ortaya çıkmıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun 66. maddesi, her tacirin ticari işletmesinin açılışında ve her faaliyet döneminin sonunda eksiksiz bir envanter çıkarmasını zorunlu kılmaktadır.
Ayrıca, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 186. maddesi, envanter çıkarmanın mevcutların kesin bir şekilde tesbit edilmesini gerektirdiğini belirtmektedir. Örneğin, şirketin okul öncesi eğitim kurumları için satın aldığı Dyson marka hava temizleyici ve nemlendirici cihazların envanter kayıtlarında yer almadığı, yapılan fiziki denetimlerde de bu cihazların bulunmadığı tespit edilmiştir. Benzer şekilde, Apple marka telefon ve aksesuarları ile Nikon marka fotoğraf makinesi gibi diğer demirbaşların da envanterde yer almadığı anlaşılmıştır. Bu durum, demirbaş niteliğindeki dayanıklı taşınır malların envantere kaydedilmesinin yanı sıra, kullanımlarının da ilgili kişi ve kurumlara zimmet edilerek doğru bir şekilde takip edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Şirketin envanter kayıtlarının düzenli ve doğru bir şekilde tutulması, yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Envanter Kayıtlarının Gerçeği ve Doğruyu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
BAYBEL Kentsel Yapı Tasarım Dönüşüm Yenileme Planlama San. Tic. AŞ (Şirket) envanter defteri ve kayıtları ile alış faturaları üzerinde yapılan incelemeler sonucunda demirbaş niteliğindeki dayanıklı taşınır mal alımlarının bir kısmının envantere kayıt edilmediği bir kısmının ise envantere kayıt edildikten sonra kişi ve kurumlara zimmet yapılmadan verildiği tespit edilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Envanter” başlıklı 66’ncı maddesinde:
“(1) Her tacir, ticari işletmesinin açılışında, taşınmazlarını, alacaklarını, borçlarını, nakit parasının tutarını ve diğer varlıklarını eksiksiz ve doğru bir şekilde gösteren ve varlıkları ile borçlarının değerlerini teker teker belirten bir envanter çıkarır.
Tacir açılıştan sonra her faaliyet döneminin sonunda da böyle bir envanter düzenler. … Envanter düzenli bir işletme faaliyetinin akışına uygun düşen süre içinde çıkarılır.
hususları hüküm altına almıştır.
Aynı Kanun’un “Suçlar ve cezalar” başlıklı 562’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) alt bendinde:
Bu Kanunun;
(e) 66 ncı maddesindeki usule aykırı olarak envanter çıkaranlar, dörtbin (70.920) Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Benzer şekilde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Envanter çıkarmak” başlıklı 186’ncı maddesinde aynen:
“Envanter çıkarmak, bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tesbit etmektir.
.” denilmiştir.
Şirket bünyesinde faaliyet gösteren okul öncesi eğitim kurumları (kreş) için Dyson marka Purifier Humudify ortam nemlendirici ve hava temizleyici dayanıklı taşınırlardan 5 adet alındığı alış faturaları incelendiğinde tespit edilmiştir. Ancak söz konusu demirbaş niteliğindeki sabit kıymetlerin kreşlerde olmadığı fiili ve fiziki denetimlerde anlaşılmıştır. Şirket envanterkayıtları incelendiğinde ise söz konusu sabit kıymetlere ait envanter kayıtlarının da yapılmadığı ayrıca tespit edilmiştir.
Benzer şekilde Şirket alış faturaları incelendiğinde, 1 adet Apple marka Iphone 14 Pro Max 1 TB ile yine Apple marka USB-C to C 240w 2m şarj kablosu aksesuarı ile birlikte alındığı ancak söz konusu cihazların da Şirket demirbaşlarında olmadığı envanter kayıtları üzerinde yapılan incelemeler sonrasında anlaşılmıştır.
Alış faturalarından, Nikon marka 250 DX 16-50 250mm VR Aynasız APS-C Fotoğraf Makinesi adaptör, hafıza kartı ve taşıma çantalı tripod aksesuarları ile birlikte alındığı ancak Şirket sabit kıymet stoklarında olmadığı, envanter kayıtları üzerinde yapılan incelemeler sonucunda tespit edilmiştir.
Demirbaş niteliğindeki dayanıklı taşınır mal alımlarının Şirket sabit kıymet envanterine kayıt edildikten sonra kullanımlarına ilişkin kişi ve kurumlara zimmetlerinin yapılarak envanter kayıtlarının tutulması gerekmektedir.