|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, hafriyat taşıma yetki belgesine sahip olmayan firmaların hafriyat nakli işlerine davet edildiği tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili yönetmelik gereğince hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarını taşımak isteyen firmaların, yetki belgesi almak zorunda olduğunu ihlal etmektedir. Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 23.03.2018 tarihli kararıyla, hafriyat döküm sahalarının işletilmesi Anket AŞ’ye devredilmiş ve bu şirket, yalnızca yetkilendirilmiş firmaların hafriyat nakli yapmasına izin vermiştir. Ancak, davet edilen firmaların çoğunun bu yetkiye sahip olmadığı görülmüştür.
Örneğin, 2024/444525 ihale kayıt numaralı hafriyat nakli işinde, davet edilen firmaların hiçbiri Anket AŞ’den yetki almamıştır. İşi alan G… Ltd. Şti. de yetkili olmadığından, hafriyat taşıma yetkisi olan A. AŞ’ye başvurmak zorunda kalmıştır. Bu durum, şirketin hafriyat işlerini yetkili firmalar yerine aracı firmalara devrettiğini ve kaynakların verimli kullanılmadığını göstermektedir. Şirketin, en düşük teklifi veren firmalarla sözleşme imzaladığı belirtilse de, bu firmaların yetki belgeleriyle çalışıp çalışmadığına dair yeterli bilgi verilmemiştir. Sonuç olarak, kamu kaynaklarını kullanan şirketlerin, hafriyat nakli işlerini bizzat yapma yeteneğine sahip firmaları davet etmesi, kaynakların daha etkin kullanılmasını sağlayacaktır. Bu bağlamda, yetkisiz firmaların davet edilmesi ve aracı olarak kullanılması, kamu sermayesinin verimli yönetimi açısından sorun teşkil etmektedir. |
BULGU: Hafriyat Taşıma Yetki Belgesine Sahip Olmayan Firmaların Hafriyat Nakli İşine Davet Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından yapılan hafriyat nakli hizmet alım işlerinin bir kısmında, hafriyat nakline ilişkin yetki belgesi olmayan isteklilerin de fiyat teklifi vermeye davet edildiği ve söz konusu işlerden bir kısmının bu firmalar tarafından üstlenildiği görülmüştür.
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin 24’üncü maddesinde; hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarını taşımak isteyen kişi veya kuruluşların mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyeye başvurarak “Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları Taşıma İzin Belgesi” almakla yükümlü olduğu, bu amaçla yapılacak başvurularda istenecek belge ve bilgilerin ilgili belediye tarafından belirleneceği, bu atıkları taşımak isteyen kişi ve kuruluşların yeterli sayıda ve değişik ebatlarda sarı renkli konteyner ve kapları bulundurmakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 23.03.2018 tarih ve 334 sayılı Kararı ile il içindeki hafriyat döküm sahalarının işletilmesi 10 yıllığına Anket AŞ’ye devredilmiştir. Söz konusu Şirket de hafriyatın takibini yapabilmek için kendisine başvuran firmaları yaptığı değerlendirmeler ile yetkilendirmiş ve il içinde yalnızca bu firmaların hafriyat nakli yapmasına izin vermiştir. Anket AŞ’den alınan hafriyat nakliyle yetkilendirilmiş firmalar incelendiğinde, PORTAŞ tarafından istekli olması için davet edilen firmalardan birkaçı dışında diğerlerinin hafriyat nakli yapmak için herhangi bir yetkilendirmelerinin olmadığı görülmüştür.
Herhangi bir yetkilendirmesi olmayan bu firmalar, hafriyat nakli yapamayacakları için bu nakilleri yapmaya yetkili firmalara bu işi yaptırmak zorunda kalacaklardır. Örneğin, 2024/444525 ihale kayıt numaralı hafriyat nakli işinde iş için davet edilen isteklilerin hiçbiri Anket AŞ’den alınan bilgilere göre hafriyat nakli hususunda yetkili firma değildir. Nitekim işi alan G… Ltd. Şti de yetkili olmadığından söz konusu işi hafriyat taşıma yetkisi olan A. AŞ’ye yaptırmıştır.
Söz konusu işte hafriyat nakil işini yapan asıl firma PORTAŞ tarafından istekli olarak fiyat teklif etmeye davet edilmemiştir. Bu durum, Şirketin hafriyat işini bizzat yapabilecek firmalar yerine, aracı firmalara havale ettiğini ve Şirket kaynaklarının verimli kullanılmadığını göstermektedir.
Şirket tarafından verilen cevapta, parsel içinde, şantiye alanında ve döküm sahalarına yapılacak taşıma işlerinde en düşük teklifi veren firmalarla sözleşme imzalandığı, bu firmaların da yetki belgeli kişilerle çalıştığı belirtilmişse de, bulguda en düşük teklifi veren firmaya işin verilip verilmediği, bu firmaların yetki belgeli firmalar ile çalışıp çalışmadığı konu edilmemiş, bizzat bu işi yapan firmaların teklif vermeye davet edilmeyerek ihtiyacın en uygun şartlarla alınmaması vurgulanmıştır.
Sonuç olarak Şirket tarafından en düşük teklifi veren istekli ile sözleşme imzalanması bir zorunluluktur. Bulguda belirtilen husus Şirket tarafından, hafriyat nakli yapmakla yetkilendirilmemiş isteklilerin davet edilmesi, alımın bunlardan yapılması, bunların da işi hafriyat nakli için yetklilendirilen firmalara yaptırması ve bu isteklilerin bir bakıma aracı olarak kullanılmasıdır. Bu nedenle Kamu kaynağı kullanan Şirket tarafından yapılacak alımlarda, işi bizzat yapma kabiliyetine sahip olan firmaların davet edilmesi kamu sermayesi ile kurulan ve işletilen Şirketin kaynaklarını daha verimli kullanmasına olanak sağlayacaktır.