|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Belediye Şirketi’nin hafriyat nakli hizmet alımlarında teknik şartnamelerin yeterince açıklayıcı olmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (g) bendi kapsamında gerçekleştirilen bu hizmetlerde, teknik şartnamelerde hafriyatın döküleceği alan ve taşınma mesafesi gibi kritik bilgilerin eksik olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, yüklenicilerin fiyat tekliflerini oluştururken belirsizlik yaşamasına neden olmakta ve sözleşme fiyatlarının gerçekçiliğini sorgulatmaktadır.
Özellikle belirli ihalelerde, mesafe bilgisi ve döküm alanı gibi unsurların açıkça belirtilmemesi, teklif veren firmaların neye göre fiyat belirlediğini belirsiz hale getirmiştir. Şirketin, saha dışına yapılacak dökümlere ilişkin mesafelerin istekliler tarafından değerlendirildiği yönündeki açıklaması, benzer alımlarda mesafe bilgilerinin verilmiş olması nedeniyle tutarsızlık göstermektedir. Ayrıca, bazı ihalelerde mesafe belirtilmesine rağmen döküm alanının saha içi veya dışı olarak ayrımının yapılmadığı da gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, teknik şartnamelerin daha net ve anlaşılır bir şekilde hazırlanması, fiyat teklif eden firmaların işin detaylarına hakim olmasını sağlayarak kaynakların etkin kullanımını artıracaktır. Şirket, gelecekteki alımlarda bu konularda daha dikkatli olacağını belirtmiştir. |
BULGU: Teknik Şartnamenin Açıklayıcı Nitelikte Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca istisna kapsamında yapılan hafriyat nakli hizmet alım işlerinin bir kısmında teknik şartnamelerin açıklayıcı nitelikte olmadığı görülmüştür.
İdareler yapacakları mal veya hizmet işleri ile yapım işlerinin her türlü özelliklerini teknik şartnamelerde belirtirler. Teknik şartnameler yapılacak işe ilişkin açıklayıcı nitelikteki belgelerdir.
Şirket tarafından muhtelif tarihlerde istisna kapsamında, belirlenen firmalar davet edilerek hafriyat nakli hizmet alım işleri yapılmıştır. Bu işlere ilişkin hafriyatın saha içi ya da saha dışına dökülmesi, hafriyatın döküleceği mesafe gibi bazı özellikler teknik şartnamede belirtilen ve birim fiyata esas olan özelliklerdendir. Ancak Şirket tarafından yapılan ve aşağıda gösterilen bazı işlerde bu özelliklerden bir kısmı eksik yazılmış ve teknik şartnameler fiyat teklif edecek firmalar için yeterince açıklayıcı olamamıştır.
Tablo 6: Açıklayıcı Olmayan Teknik Şartname Örnekleri Tablosu
| İhale Kayıt Numarası | Teknik Şartnamedeki Eksiklik |
| 2023/1591450 | Hafriyatın Döküleceği Alan Belirtilmemiştir |
| 2024/159963 | Mesafe Bilgisi Belirtilmemiştir |
| 2024/556464 | Mesafe Bilgisi Belirtilmemiştir |
| 2024/1029152 | Hafriyatın Döküleceği Alan Belirtilmemiştir |
Şirket tarafından yapılan hafriyat nakli işlerinde oluşan fiyatları belirleyen en önemli faktörler hafriyatın döküleceği alan ile hafriyatın taşınacağı mesafedir. Şirket tarafından yapılan ve örneklendirilen alımlara ilişkin teknik şartnamelerde, bu özelliklerin açık ve anlaşılır bir şekilde yazılmaması, söz konusu alımlarda oluşan fiyatlara ilişkin teklif veren yüklenicinin, teklifini nasıl verdiğini ve oluşan sözleşme fiyatlarının gerçekçi olup olmadığını net olarak ortaya koyamamaktadır. Zira mesafe bilgisi olmadan ya da hafriyatın döküleceği alan belli olmadan teklif veren bir isteklinin neye göre teklif verdiği açık değildir.
Şirket tarafından verilen cevapta, saha dışına yapılacak dökümlere ilişkin mesafelerin istekliler tarafında değerlendirildiği, bu nedenle mesafe bilgisi yazmaya gerek olmadığı, döküm alanı belirtilmeyen işlerde ise döküm alanının saha içi olarak yazıldığı ifade edilmişse de, yapılan incelemelerde; saha dışına yapılan dökümlere ilişkin başka benzer alımlarda mesafe bilgisi verildiği, yapılan işlemlerde tekdüze bir sistem geliştirmediği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte Şirket tarafından teknik şartnamelerde döküm alanı ve mesafesinin yazıldığı belirtilen işlerden 2024/159963 ihale kayıt numaralı işte “Çevre Düzenlemesi için Hafriyat Nakli” iş kalemi için herhangi bir mesafe belirtilmediği, 2024/1029152 ve 2023/1591450 ihale kayıt numaralı işlerde ise mesafe belirtilmekle birlikte dökümün saha içi-saha dışı ayrımına gidilmediği rahatlıkla anlaşılmaktadır. Şirket tarafından verilen cevapta bundan sonraki alımlarda daha dikkatli davranılacağı da belirtilmiştir.
Sonuç olarak Şirket tarafından yapılacak alımlarda teknik şartnamelerin açık ve anlaşılır bir şekilde hazırlanması, fiyat teklif edecek firmaların işin tüm detaylarına vakıf bir şekilde tekliflerini oluşturmaları kaynakların verimli kullanılması açısından önem arz etmektedir.