|
ÖZET: Şirketin tesis ve işletmelerinde stok takibinin eksikliği, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında belirgin bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Kafeteryalarda kullanılan otomasyon sistemleri üzerinden 153 Ticari Mallar Hesabı altında kayıtlı olan hammadde, mal ve malzemelerin stok takibi yapılamamaktadır. Ürünlerin tedarik edilmesi ve yeniden satılması ya da hammadde ve malzemelerden yeni ürünlerin üretilmesi sürecinde, stokların düzenli bir şekilde takip edilmesi gerekmektedir. Bu durum, işletmelerin üretim ve hizmet sunumunun sürekliliği açısından kritik öneme sahiptir.
Yetersiz stok takibi, ürün satışında gecikmelere ve gereksiz maliyet artışlarına yol açabilmektedir. Ayrıca, hammadde ve malzeme kayıplarının artmasına neden olmaktadır. Sosyal tesislerde yemek hazırlığı ve sunumu için alınan malzemelerin otomasyon programına kaydedilmemesi, stokların doğru bir şekilde takip edilmesini engellemektedir. Böylece, 153 Ticari Mallar Hesabı’ndaki ilk madde ve malzeme ile ticari mal stoklarının durumu net bir şekilde izlenememektedir. Stok takibinin etkin bir şekilde yapılabilmesi için, otomasyon programına hammadde ve malzemelerin girişlerinin düzenli olarak kaydedilmesi ve tüketilen ile üretilen miktarların periyodik olarak muhasebeye bildirilmesi gerekmektedir. Bu uygulama, tesislerdeki stokların güncel durumunu takip etmeyi, yeni alımların buna göre planlanmasını ve kayıp ile kaçakların önlenmesini sağlayacaktır. |
BULGU: Şirkete Ait Tesis ve İşletmelerde Stok Takibinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirkete ait kafeteryalardaki otomasyon uygulaması üzerinden 153 Ticari Mallar Hesabında kayıtlı hammadde, mal ve malzemelere ilişkin stok takibinin yapılamadığı görülmüştür.
İşletmelerde satışı yapılan ürünler tedarikçilerden satın alınarak yeniden satılabilmekte ya da satın alınan hammadde ve malzemelerden yeni ürün üretilerek meydana getirilen bu yeni ürünler satışa sunulabilmektedir. Stokların güncel olarak takip edilebilmesi için satın alınan hammadde, mal ve malzemeler ile satışı yapılan malların ya da kullanıma ve üretime verilen hammadde, mal ve malzemelerin giriş ve çıkışlarının eksiksiz ve düzenli olarak yapılması gerekmektedir. Ürün stok takibi işletmelerdeki üretim ve hizmet sunumunun sürekliliği açısından son derece önem arz etmektedir. Üretim için işletmenin depolarında yeterli hammadde ve yarı mamul stok bulundurulmaması ürün satışı ve tesliminde aksaklıklar yaşanmasına, satışı az olan ürünlerin gereğinden fazla stoklanması maliyetlerin artmasına sebep olabilmekte, stok takibinin yapılmaması hammadde, mal ve malzeme kayıp ve kaçaklarının artmasına yol açabilmektedir.
Uygulamada şirket sosyal tesis işletmelerinde yemek hazırlanması ve sunumunda kullanılmak üzere satın alınan hammadde, mal ve malzemeler ile nihai olarak satılmak üzere satın alınan ürünlerin (alkolsüz içecek vb.) kullanılan otomasyon programına girişlerinin yapılmaması dolayısıyla 153 Ticari Mallar Hesabında kayıtlı ilk madde ve malzeme ile ticari mal stoklarının takibinin yapılamadığı ifade edilmiştir.
İlk madde ve malzeme ile ticari mal stoklarından tüketilen, üretimde kullanılan ve satılanların miktarının periyodik olarak muhasebeye bildirilemediği, bu nedenle bunların 153 Ticari Mallar Hesabından çıkışlarının sene sonlarında yapılan muhasebe kayıtlarıyla gerçekleştirildiği görülmüştür.
Stok takibi için satışı yapılan ya da işletmede üretilen ürünlerin girdisini oluşturan hammadde, mal ve malzemelerin miktarının otomasyon programına öncelikle girişinin yapılması, satılan, tüketilen, üretime ya da kullanıma verilen her hammadde, mal ve malzemenin de periyodik (günlük, haftalık vb.) olarak otomasyon programında kayıtlı stoklardan düşülmesi ve muhasebeye bildirilmesi gerekmektedir. Böylelikle tesis ve işletmelerdeki kalan stok miktarları periyodik olarak takip edilip yeni satın almalar ona göre
yapılabilecek, fiili stok miktarları ile muhasebede kayıtlı stoklar arasında olması gereken denklik sürekli şekilde sağlanabilecek, istenmeyen kayıp ve kaçakların önüne geçilebilecektir.