|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye şirketi BESOT A.Ş.’nin avukatlık, mali müşavirlik ve bağımsız denetim hizmet alımlarını Kamu İhale Kanunu çerçevesinde gerçekleştirmediğini ortaya koymuştur. Şirket, bu hizmetleri herhangi bir ihale usulü veya doğrudan temin yöntemi kullanmadan, ilgili mevzuatta belirtilen kanıtlayıcı belgeleri sunmadan sözleşmelerle temin etmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun amacı, kamu kurumlarının ihale süreçlerinde belirli esas ve usulleri uygulamaktır. Bu bağlamda, BESOT A.Ş. bu kanuna tabi olup, alımlarını uygun yöntemlerle gerçekleştirmekle yükümlüdür.
İncelemeler, avukatlık ve mali müşavirlik hizmetlerinin doğrudan sözleşme imzalanarak alındığını, bağımsız denetim hizmetinin de benzer şekilde gerçekleştirildiğini göstermektedir. Şirket, 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesindeki doğrudan temin şartlarını göz önünde bulundurduğunu belirtse de, 2024 yılı içinde bu alımlara dair herhangi bir belge sunmamıştır. Sonuç olarak, Kamu İhale Kanunu’nun öngördüğü usullere uyulmadan gerçekleştirilen bu hizmet alımları, şirketin yasal yükümlülükleri açısından sorun teşkil etmektedir. Bu nedenle, söz konusu hizmetlerin mevzuatta belirtilen yöntemlerle yapılması gerekliliği açıktır. |
BULGU: Avukatlık, Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim Hizmet Alımlarının Kamu İhale Kanunu Kapsamı Dışında Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından avukatlık, mali müşavirlik ve bağımsız denetim hizmeti alımlarının, herhangi bir ihale usulü veya doğrudan temin yöntemi kullanılmadan ve mevzuatta belirtilen kanıtlayıcı evraklara yer verilmeden ilgililerle sözleşme imzalanarak yürütüldüğü görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı, kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir.” ifadesine yer verilmiştir.
idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner sermayeli kuruluşlar, birlikler (meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç), tüzel kişiler. … d) (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilenlerin doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler.”,
Yine aynı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” ifadelerine yer verilmiştir.
Son olarak anılan Kanun’un 3’üncü maddesinde Kanun’dan istisna edilen durumlar, 18’inci maddesinde ihale usulleri ve 22’inci maddesinde doğrudan temin kapsamında yapılacak alımlar sayılmıştır.
Yukarıdaki hükümlerden anlaşılacağı üzere BESOT A.Ş bir Belediye Şirketidir. Dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabidir. Bu sebeple istisna kapsamında olmayan alımlarını ihale usulleriyle veya şartları taşıyorsa doğrudan teminle yapması gerektiği açıktır.
Yapılan incelemede avukatlık ve mali müşavirlik hizmeti alımlarının herhangi bir ihale usulü veya doğrudan temin yöntemi kullanılmadan doğrudan karşılıklı sözleşme imzalanarak; bağımsız denetim hizmeti alımının yine herhangi bir ihale usulü veya doğrudan temin yöntemi kullanılmadan hizmetin alındığı görülmüştür.
Şirket tarafından verilen cevapta, 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesindeki doğrudan temin limitleri ve şartları göz önüne alınarak ve gerekli piyasa araştırmaları yapılarak sağlandığı ifade edilmiş olsa da 2024 yılı içinde yapılan alımlarda buna rastlanılmamıştır. Şirket tarafından bulguya verilen cevapta herhangi bir belge de gönderilmemiştir.
Şirket tarafından verilen cevapta, 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesindeki doğrudan temin limitleri ve şartları göz önüne alınarak ve gerekli piyasa araştırmaları yapılarak sağlandığı ifade edilmiş olsa da 2024 yılı içinde yapılan alımlarda buna rastlanılmamıştır.
Sonuç olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun öngördüğü müeyyidelerle karşı karşıya kalınmaması açısından söz konusu hizmet alımlarının mevzuatta belirtilen usullerle yapılması gerekmektedir.