ÖZET: Mali müşavirlik hizmet alımlarının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen ihale usullerine uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Ancak, belirli bir parasal sınırın altında kalacak şekilde bu hizmetlerin parçalara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle alındığı tespit edilmiştir. Kanunun 5. maddesinde, idarelerin ihale süreçlerinde saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi temel ilkelere uyması gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, mal, hizmet ve yapım işlerinin bir arada ihale edilemeyeceği ve eşik değerlerin altında kalmak amacıyla bölünemeyeceği belirtilmiştir.

Doğrudan temin başlıklı 22. madde, büyükşehir belediyeleri için 622.756 TL, diğer idareler için ise 207.453 TL’yi aşmayan ihtiyaçların ilân yapılmaksızın karşılanabileceğini ifade etmektedir. Ancak, Kamu İhale Genel Tebliği, aynı nitelikteki mal ve hizmet alımlarının kalemlere veya gruplara bölünerek temin edilmesinin, Kanun’un temel ilkelerine aykırı olduğunu belirtmektedir. Şirketin, mali müşavirlik hizmet alımını birden fazla işlemle aynı tedarikçiden temin ettiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, sürekli olarak gerçekleştirilen mal, hizmet ve yapım işlerinin, Kamu İhale Kanunu çerçevesinde uygun ihale usulleri ile yapılması gerektiği ifade edilmektedir. Şirket, 2025 yılı itibarıyla mali müşavirlik hizmet alımını bu kurallara uygun şekilde gerçekleştireceğini belirtmiştir.

BULGU: Mali Müşavirlik Hizmet Alımının Öngörülen İhale Usulleri Yerine Parçalara Bölünmek Suretiyle Doğrudan Teminle Gerçekleştirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket tarafından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen temel ihale usulleri ile ihale edilmesi gereken ve aynı ihale konusu iş içerisinde yer alabilecek mali müşavirlik hizmet alımlarını mevzuatta öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde parçalara bölünmek suretiyle doğrudan teminle gerçekleştirilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu belirtilmiş olup söz konusu maddenin devamında ise aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edilemeyeceği ve eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun’un doğrudan temin başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 622.756,00 TL’yi, diğer idarelerin 207.453, 00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.5.1.2. numaralı maddesinde ise “…4734 sayılı Kanunun 19’uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, Kanunun 22’nci maddesinin (d) bendi için öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle aynı Kanunun 22’nci maddesinin (d) bendine göre temini, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiğinden, bu yönde uygulamaların sorumluluk doğuracağı hususuna dikkat edilmesi gereklidir.” denilmek suretiyle aynı husus tekrar edilerek aynı nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünerek yapılmasının, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ifade edilmektedir.

Şirketin, mali müşavirlik hizmet alımını birden fazla işlemle aynı tedarikçiden doğrudan temin suretiyle karşıladığı anlaşılmış olup söz konusu durum aşağıdaki tabloda detayı ile gösterilmiştir.

Tablo 5: Parçalara Bölünmek Suretiyle Doğrudan Teminle Gerçekleştirilen Hizmet Alımı

İstek Tarihi İşin Niteliği Yüklenici Sözleşme Bedeli (TL) (KDV Dahil)
19.03.2024 Mali Müşavirlik Alımı Firma A 516.600,00 TL
24.06.2024 Mali Müşavirlik Alımı Firma A 516.600,00 TL
29.10.2024 Mali Müşavirlik Alımı Firma A 516.600,00 TL

Şirket cevabında, mali müşavirlik hizmet alımının 2025 yılı itibariyle Kamu İhale Kanunu kapsamında 11 aylık olarak yapıldığını ve bulguda belirtilen hususlara riayet edileceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, süreklilik gösteren mal, hizmet ve yapım işlerinin, kısımlara bölünmemesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen temel ihale usulleri ile ihale edilmesi gerekmektedir.