|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir belediye şirketinde çalışan personel ve aile üyeleri için özel sağlık sigortası poliçelerinin şirket bütçesinden karşılandığını ortaya koymuştur. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, bu çalışanlar genel sağlık sigortalısı olarak kabul edilmekte ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na prim ödemeleri yapılmaktadır. Şirket yönetimi, kamu kaynaklarının etkin kullanımı amacıyla, grup sağlık sigortası hizmet alımını ortak ihale ile gerçekleştirmiştir.
İlgili ihale süreci, İSTAÇ A.Ş. ile imzalanan protokoller çerçevesinde yürütülmüş ve 2024 yılı için toplam 126 kişi için özel sağlık sigortası yaptırılmıştır. Şirket, personel yönetmeliğinde özel sağlık sigortasından yararlanacak çalışanlar ve aile fertlerine dair düzenlemelere yer verildiğini belirtmiştir. Ayrıca, Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan düzenlemelerin, özel sağlık sigortası poliçelerinin gelir vergisi matrahından indirilmesini teşvik ettiği ifade edilmiştir. Ancak, kamu kaynaklarıyla özel sağlık sigortası yaptırılmasının yasal çerçevede uygun olmadığı, zira bu düzenlemenin amacının yalnızca vergi matrahının indirilmesi olduğu vurgulanmaktadır. Çalışanların genel sağlık sigortalısı olduğu ve devletin sunduğu sağlık hizmetlerinin standartları çerçevesinde karşılandığı dikkate alındığında, özel sağlık sigortası giderlerinin şirket bütçesinden karşılanmaması gerektiği sonucuna varılmaktadır. |
BULGU: Bazı Şirket Çalışanları ve Bunların Aile Fertleri İçin Yapılan Özel Sağlık Sigortası Bedellerinin Şirket Bütçesinden Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirkette görev yapan personel ile bunların aile fertleri için özel sağlık sigortası yaptırılarak poliçe bedellerinin şirket bütçesinden karşılandığı görülmüştür.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların, madde kapsamında sigortalı sayılacakları ifade edilmiştir. Aynı Kanun’un 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; 4’üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanların, genel sağlık sigortalısı sayılacakları belirtilmiştir.
Buna göre, ihale kapsamında özel sağlık sigortası yaptırılan tüm personel ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişiler, 5510 sayılı Kanunu’nun 60’ıncı maddesi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılmakta ve kendileri için Sosyal Güvenlik Kurumuna genel sağlık sigorta primi ödemesinde bulunulmaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tacir olmanın hükümleri” başlıklı 18’inci maddesinde her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, kamu kaynağı kullanan Şirketin, kaynaklarını ekonomik kullanması konusunda özen yükümlülüğü de bulunmaktadır.
Yapılan incelemede, Şirket Yönetim Kurulunun 13.09.2022 tarih ve 2022/41 sayılı Kararı gereğince “Kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve kamu yararı nedeniyle “Grup Sağlık Sigortası Hizmt Alımı İşi”nin Kamu İhale Genel Tebliği “Birden Fazla İdarenin Ortak İhtiyaçları İçin İhale Yapılması” başlıklı 97/A maddesine göre 4734 sayılı Kanunda yer alan ihale usullerini kullanarak ortak bir ihale ile karşılanması, “Koordinatör İdare” olarak İSTAÇ A.Ş. (İstanbul Çevre Yönetimi San. Ve Tic. AŞ) ile ortak alım protokolü imzalanması, çıkılacak ortak alım ihalesi için “Taraf İdare” başvurusu yapılması, Koordinatör İdare tarafından yapılan ihale sonucunda ihale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması ve
diğer tüm iş ve işlemlerin yapılması için Genel Müdürlüğe yetki verilmesi yönünde karar verildiği görülmüştür.
Bu kapsamda, 14.12.2023 tarihinde İSTAÇ AŞ ile ortak alım protokolü imzalanmış olup 21.12.2023 tarihinde ise 01.01.2024-31.12.2024 dönemini kapsayan “Grup Sağlık Sigortası Hizmeti Alım İşi”ne ilişkin sözleşme 2.645.496,00.-TL + KDV bedelle Şirket ile RAY Sigorta AŞ arasında akdedilmiştir. Söz konusu ihale kapsamında Şirket personeli 43 kişi, personel eşleri 32 kişi, personel çocukları 51 kişi olmak üzere toplam 126 kişi için 2024 yılında özel sağlık sigortası yaptırıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Şirket tarafından özetle; Şirketin Personel Yönetmeliği’nde özel sağlık sigortasından yararlanacak personele ve bunların aile fertlerine yer verildiği ve ödemenin bu kapsamda yapıldığı belirtilmiş, ayrıca 213 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun (GVK) 89’uncu maddesinin özel sağlık sigortası yaptırılmasını teşvik amacıyla getirilen bir düzenleme olduğu ve bu düzenleme ile mükellefin kendisi veya eş ve çocukları adına yaptırılan çeşitli adlar altındaki sigorta poliçe bedellerini belli oranlar dahilinde gelir vergisi matrahından indirmesine imkan sağlandığı, dolayısıyla Şirketin yaptığı çalışmanın söz konusu yasa ile de uyumlu olduğu ve üst düzey yöneticiler için bir motivasyon kaynağı teşkil ederek çalışmalarında Şirketin menfaatine olacak şekilde daha etkin ve verimli olmalarına imkan sağladığı, bu gerekçeler ile bulguda bahsi geçen çalışanlar ve aile fertleri için özel sağlık sigortası yaptırıldığı ifade edilmiştir.
Her ne kadar Şirket tarafından, GVK hükmü ile çalışanlar ve bunların aile fertleri adına özel sağlık sigortası yaptırılmasının teşvik edildiği belirtilmiş olsa da; Kanun’da yapılan düzenlemenin amacı, kamu kaynağı kullanılarak özel sağlık sigortası yaptırılmasına yönelik olmayıp, özel sağlık sigorta poliçe bedellerinin çalışanların gelir vergisi matrahından indirilmesine yöneliktir.
Ayrıca, Şirket tarafından çalışanlarına sağlanan özel sağlık sigortasının çalışanların motivasyonunu artırmak suretiyle Şirkete olan katkılarını arttıracağı belirtilmişse de; adına poliçe düzenlenen her bir şirket çalışanı ve bunların aile fertleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 60’ıncı maddesi kapsamında genel sağlık sigortalısıdır ve kendileri için işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna genel sağlık sigorta primi ödemesinde bulunulmaktadır.
Sonuç olarak, ödenen SGK primleri ile personelin alacağı sağlık hizmetlerinin Devletin sunmuş olduğu standartlar çerçevesinde karşılandığı dikkate alınarak, bu standartlar dışında alınmak istenen sağlık hizmet giderlerinin kamu kaynakları ile karşılanmaması ve hiçbir şirket çalışanı ve aile ferdi için özel sağlık sigortası giderlerinin Şirket kaynaklarından ödenmemesi gerekmektedir.