ÖZET: Şirket personelinin, personel hizmet alım sözleşmesi olmaksızın belediye bünyesinde istihdam edildiği tespit edilmiştir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesi, belediyelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarını belirli şartlar altında gerçekleştirebileceğini öngörmektedir. Bu kapsamda, belediyenin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerle veya bu amaçla kurulan şirketlerle sözleşme imzalanması zorunludur. Ayrıca, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin bedelinin belirlenmesinde ihale mevzuatı hükümlerine uyulması gerekmektedir.

Yapılan denetimlerde, belediyede çalışan bazı personelin sözleşme kapsamına alınmadan istihdam edildiği ve bu durumun şirket bütçesinden karşılandığı görülmüştür. Sözleşme dışındaki personelin ücretleri, belediyeye faturalandırılamadığından, şirketin kendi bütçesinden ödenmiştir. Şirket, belediye birimlerinde istihdam edilen bu personelin sözleşme kapsamına alınarak, ücretlerinin belediye bütçesinden karşılanması için gerekli adımları atacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, şirketin menfaatlerinin korunması amacıyla, belediye ile yapılan hizmet alım sözleşmesi dışında kalan personelin çalıştırılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Yeni istihdam edilecek personel için de, sözleşme akdedilerek giderlerin belediye bütçesinden karşılanması gerekmektedir.

BULGU: Şirket Personelinin, Personel Hizmet Alım Sözleşmesi Bulunmadan Belediye Uhdesinde İstihdam Edilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket personelinden bazılarının, personel hizmet alım sözleşmesine dayanmadan Belediyede istihdam ettirildiği görülmüştür.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesinin birinci fıkrasında; “İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilir.” hükmü bulunmaktadır.

28.04.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2018/11608 karar sayılı İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 6’ncı maddesinde ise;

“(1) İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait şirketlere gördürebilir.

Belediye veya bağlı kuruluşlarından birinin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerden; aynı belediye veya bağlı kuruluşları tarafından da ortaklık oranlarına bakılmaksızın doğrudan hizmet alımı yapılması mümkündür.

Bu kapsamda yapılacak personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin bedelinin tespitinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin hükümlerine uyulması zorunludur. Bu Usul ve Esaslarda düzenlenmeyen hususlarda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

Bu kapsamdaki hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanması zorunludur.”

Hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, Belediyenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için 375 sayılı KHK’nın Ek 20’nci maddesinde belirtildiği gibi, Belediyenin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerinden biri veya münhasıran bu amaçla kurdukları bir şirket ile sözleşme imzalanarak hizmet alımı yapması, bu kapsamda yapılacak personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin bedelinin tespitinde ihale mevzuatı hükümlerinin uygulanması, bu kapsamdaki hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanması, imzalanan sözleşme kapsamında olmayan yeni personel istihdamı yapılması halinde de yeni bir personel hizmet alım sözleşmesi yapılması gerekmektedir.

Yapılan incelemeler sonucunda, Şirketin personel çalıştırılmasına dayalı doğrudan hizmet alımı kapsamında Belediyede çalıştırılan personelin dışında, sözleşme kapsamında bulunmayan Şirket personelini de hizmet alım sözleşmesine dayanmaksızın Belediye birimlerinde çalıştırıldığı tespit edilmiştir. Sözleşme kapsamında yer almayan Şirket personelinin ücretleri Belediyeye faturalandırılıp tahsil edilemediğinden Şirket bütçesinden karşılanmıştır.

Şirket tarafından, Belediye birimlerinde çalıştırılan personelin sözleşme kapsamına alınarak, ücretlerinin Belediye bütçesinden ödenmesine yönelik gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, Şirket menfaatinin korunmasını teminen ayrı bir bütçesi olan Şirketin Belediye ile hizmet alım sözleşmesi kapsamında yer almayan personelinin Belediye birimlerinde çalıştırılmaması gerekmektedir. Hâlihazırdaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında yer almayıp yeni istihdam edilecek personele ilişkin olarak, akdedilecek sözleşme ile giderin Belediye bütçesinden karşılanması gerekmektedir.