ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediye şirketinin mali tablolarında 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiştir. Şirket, çalışanları için kıdem tazminatı karşılıklarını ayırmamış ve bu ödemeleri 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına doğrudan gider olarak kaydetmiştir. Muhasebe uygulamalarında “ihtiyatlılık” ilkesi gereği, işletmelerin karşılaşabileceği riskler göz önünde bulundurularak muhtemel giderler için karşılık ayırmaları önem taşımaktadır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 1992 tarihli genel tebliğine göre, kıdem tazminatı karşılıklarının 372 ve 472 hesaplarında gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu hesaplar, tazminat yükümlülüklerinin vade yapılarına göre takip edilmesini sağlamaktadır. Denetim sırasında şirketin mali tablolarında bu hesapların yer almadığı görülmüş, ancak şirketin verdiği yanıtta 2025 yılında bazı personel için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaya başlanacağı ifade edilmiştir.

Personel harcamalarının etkin bir şekilde yönetilmesi ve mali tabloların doğru bir şekilde yansıtılması açısından, kıdem tazminatı yükümlülüklerinin 372 ve 472 hesaplarında izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu uygulama, şirketin mali durumunun daha şeffaf ve güvenilir bir şekilde değerlendirilmesine katkı sağlayacaktır.

BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının Kullanılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin mali tablolarında 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının kullanılmadığı ve bünyesinde çalışan personel için kıdem tazminatı karşılığının ayrılmadığı görülmüştür.

Muhasebenin temel kavramlarından bir tanesi “ihtiyatlılık” tır. Bu kavram, muhasebe olaylarında temkinli davranılması ve işletmenin karşılaşabileceği risklerin göz önüne alınması gerektiğini ifade eder. Böylece, işletmeler muhtemel giderleri ve zararları için karşılık ayırma yolunu seçmekte, muhtemel gelir ve kârlar için ise gerçekleşme dönemlerine kadar herhangi bir muhasebe işlemi yapmamaktadırlar.

26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı 1 Sıra numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılacak kıdem tazminatı karşılıklarının 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında gösterileceği, hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının ilgili gider hesaplarına borç, vadesine göre 372 ve/veya 472 hesaplarına alacak kaydedileceği, uzun vadeli olanların 472 hesabına kaydedileceği, vadesi bir yılın altına düşerek izleyen dönemde ödenebilir hale gelenlerin ise 372 hesabına aktarılacağı, ödendiği takdirde de 372 hesabına borç yazılarak hesabın kapatılacağı ifade edilmiştir.

Konu ile ilgili yerinde yapılan denetimde, Şirketin mali tablolarında 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının yer almadığı, kıdem tazminatı ödemelerinin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedilerek doğrudan gider yazıldığı görülmüştür.

Kurum tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilerek, bir kısım personel için 2025 yılında kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaya başlandığı ifade edilmiştir. Personel harcamalarının etkin bir şekilde planlanması, bütçeleştirilmesi ve mali tablolara doğru bir şekilde yansıtılabilmesi açısından tazminat yükümlülüğüne ait tüm tutarların vade yapılarına göre 372 ve 472 nolu hesaplarda takip edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.