|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, belediye şirketinin büro personeli için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı tespit edilmiştir. 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde, kıdem tazminatı karşılıklarının muhasebeleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu bağlamda, kıdem tazminatı karşılıklarının ilgili gider hesaplarına borç, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ise alacak kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, işletmelerin karşılaşabileceği riskler göz önünde bulundurularak ihtiyatlılık ilkesine uygun hareket edilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
Yapılan incelemelerde, Düzce Belediyesi’ne bağlı şirketin büro personelinin kıdem tazminatlarının ayrılmadığı, dolayısıyla 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının kullanılmadığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, şirketin gelecekteki yükümlülüklerini doğru bir şekilde yansıtamamasına ve mali tablolarında yanıltıcı bir kar görünümüne yol açmaktadır. Şirket, büro personeli için hesaplanan kıdem tazminatlarını 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı yerine 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydetmesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, mali tabloların güvenilirliği ve ilerideki yükümlülüklerin takibi açısından, kıdem tazminatı karşılıklarının doğru hesaplarda izlenmesi önem arz etmektedir. İhtiyatlılık ve dönemsemsellik ilkeleri doğrultusunda, şirketin bu konudaki muhasebe uygulamalarını gözden geçirmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket bürosunda çalışan personel için ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı görülmüştür.
tarihli ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “V – Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” bölümünde yer alan “Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (C) bendinde; hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının ilgili gider hesaplarına borç, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirileceği; izleyen dönemde ödenmesi beklenen kıdem tazminatı karşılık tutarlarının 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına borç, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Anılan Tebliğ’in “I – Muhasebenin Temel Kavramları” başlıklı bölümünde “ihtiyatlılık” kavramının; muhasebe olaylarında temkinli davranılmasını ve işletmenin karşılaşabileceği risklerin gözönüne alınmasını ifade ettiği, bu kavram gereği, işletmelerin muhtemel giderleri ve zararları için karşılık ayıracakları belirtilmiştir.
Tebliğ’in yine aynı bölümünde tanımlanan “dönemsellik” kavramının; işletmenin sürekliliği kavramı uyarınca sınırsız kabul edilen ömrünün, belli dönemlere bölünmesi ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanmasını ifade ettiği, bu kavram gereği, gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirileceği, hasılat, gelir ve kârların aynı döneme ait maliyet, gider ve zararlarla karşılaştırılacağı açıklanmıştır.
Yapılan incelemelerde, ana faaliyet konusu Düzce Belediyesine personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yöntemiyle çalıştırılacak personel temini olan Şirketin, belediye birimlerinde çalışan personelinin kıdem tazminatlarının Belediye tarafından ödendiği, şirketin söz konusu işçilerin varsa kullanılmamış izin ücretlerini ödediği, ancak Şirket bürosunda çalışan personel için ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının ayırılmadığı, 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Bu durum, Şirketin ileride ödenmesi muhtemel yükümlülüklerini, karşılık ayırarak ilgili dönemlerinde giderleştirmemesine, dolayısıyla yükümlülüklerin mali tablolarda olması gerekenden az, ticari karın ise olması gerekenden fazla görünmesine neden olmaktadır.
Her ne kadar Şirket cevabında, Şirket büro personeli için hesaplanan kıdem tazminatlarının vadesine göre 372 veya 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmeye başlanıldığını belirtmişse de 2024 yılı için hesaplanan 698.113,94 TL kıdem tazminatı karşılığını 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı yerine 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydetmiştir. Hesaplanan kıdem tazminatı karşılığı 698.113,94 TL’nin 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydedilmesi, izleyen yılda emekli olması beklenen personel bulunması durumunda o personel için hesaplanan kıdem tazminatı karşılığı tutarının 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılması gerekmektedir.
Sonuç olarak, mali tabloların doğru bilgi sunması ve ileride ödenmesi muhtemel yükümlülüklerinin takip edilebilmesi açısından, ihtiyatlılık ve dönemsemsellik kavramları gereği Şirket büro personeli için hesaplanan kıdem tazminatlarının vadesine göre 372 veya 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.