|
ÖZET: İhale yoluyla alınması gereken bazı mal ve hizmetlerin, doğrudan temin yöntemiyle kısımlara bölünerek temin edildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi, idarelerin ihale süreçlerinde saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi temel ilkeleri gözetmekle yükümlü olduğunu vurgular. Ayrıca, bu Kanun’un 22’nci maddesi, doğrudan temin yoluyla yapılacak alımlar için belirli parasal sınırlar öngörmekte ve büyükşehir belediyeleri için bu limitin 622.756,00 TL olarak belirlendiğini ifade etmektedir.
Yapılan incelemelerde, 2024 yılı için belirlenen bu parasal sınırın altında kalan bazı mal ve hizmet alımlarının kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği görülmüştür. İlgili tebliğlerde, ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların kısımlara bölünemeyeceği açıkça belirtilmiştir. Örneğin, iş sağlığı ve güvenliği hizmet alımları, toplamda 2.343.911,18 TL tutarında çeşitli tarihlerde gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, önceden planlanabilir mal ve hizmet alımlarının, doğrudan temin yerine Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen ihale usulleriyle gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İhale Yapılarak Alınması Gereken İşlerin Doğrudan Teminle Kısımlara Bölünerek Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından yapılan bazı mal ve hizmet alımlarının ihale yoluyla temin edilmeyip, kısımlara bölünmek suretiyle doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde, İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Ayrıca, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerin kısımlara bölünemeyeceği, Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel alınması gerektiği belirtilmektedir.
Anılan Kanun’un “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapılacak alımlar için parasal sınırlar öngörülmüş olup, 14.01.2024 tarih ve 32439 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Tebliği ile söz konusu parasal limit, büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idareler için 622.756,00 TL olarak belirlenmiştir.
11 Temmuz 2023 ve 32245 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Parasal limitler kapsamında yapılacak alımlar ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak alımlar” başlıklı 14’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında da ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların adet, kısım veya gruplara bölünerek temin edilemeyeceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede ise doğrudan temin yöntemi kullanılarak yapılan bazı mal ve hizmet alımlarının, 2024 yılı için 622.756,00 TL (büyükşehir) olarak belirlenen parasal sınırın altında kalacak şekilde kısımlara bölünerek gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Aşağıdaki tabloda kısımlara bölünerek yapılan bazı mal ve hizmet alımlarının detayları yer almaktadır.
Tablo 2: Kısımlara Bölünerek Yapılan Alımlar Listesi
| FİRMA ADI | AÇIKLAMA | FATURA TARİHİ | KDV HARİÇ TUTAR |
| A | İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI | 22.02.2024 | 330.879,45 |
| A | İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI | 12.03.2024 | 334.191,70 |
| A | İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI | 12.06.2024 | 276.080,01 |
| A | İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI | 12.07.2024 | 276.080,01 |
| A | İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI | 16.08.2024 | 274.200,01 |
| A | İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI | 30.09.2024 | 272.880,00 |
| A | İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI | 16.10.2024 | 272.880,00 |
| A | İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI | 10.12.2024 | 306.720,00 |
| Toplam | 2.343.911,18 |
Sonuç olarak, önceden öngörülebilir mal ve hizmet alımlarının doğrudan temin yöntemi yerine 4734 sayılı Kanun’da belirtilen temel ihale usulleri ile temin edilmesi gerekmektedir.