|
ÖZET: Şirketin Katma Değer Vergisi (KDV) mükellefi ve belirlenmiş alıcı olmasına rağmen, işlemlerini bu doğrultuda yürütmediği tespit edilmiştir. BELKA, ASKİ’nin çoğunluk hissesine sahip olduğu bir belediye şirketidir. KDV Genel Uygulama Tebliği’nde, kısmi tevkifat uygulamasına tabi olan alıcılar arasında büyükşehir belediyelerinin su ve kanalizasyon idareleri ile birlikte, yarıdan fazla hissesi belirlenmiş alıcılara ait olan kurumlar da yer almaktadır. Bu bağlamda, BELKA’nın gerçekleştirdiği alım ve satım işlemlerinde kısmi tevkifat uygulanması gerekmektedir.
Denetim sonuçlarına göre, BELKA’nın yıl içinde yaptığı bakım-onarım harcamalarında tevkifat yapılmadığı ve ASKİ ile olan personel temin hizmetinde ise tevkifat uygulandığı görülmüştür. Bu durum, BELKA’nın KDV işlemlerinin gerçek durumu yansıtmadığını göstermektedir. Şirketin, 2016 tarihli özelgesinde belediyelerin belirlenmiş alıcılar arasında olmadığına dair bir ifade bulunmakta; ancak BELKA’nın çoğunluk hissesinin ASKİ’ye ait olması nedeniyle belirlenmiş alıcı statüsü geçerliliğini korumaktadır. Sonuç olarak, BELKA’nın KDV tevkifatı çerçevesinde yaptığı işlemler, hem belirlenmiş alıcı hem de KDV mükellefi olmasından ötürü, fatura bedeli üzerinden hesaplanan verginin kısmen ödenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, ASKİ ile olan hizmetlerde de herhangi bir tevkifat işlemi uygulanmamalıdır. Bu durum, şirketin mali kayıtlarının doğruluğunu sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Şirketin Katma Değer Vergisi Mükellefi ve Belirlenmiş Alıcı Olmasına Rağmen İşlemlerini Buna Göre Yürütmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket, KDV uygulamalarında vergi mükellefi ve belirlenmiş alıcı olmasına rağmen gerek alımlarında gerekse de satışlarında vergi işlemlerinin bu hususa göre yürütülmediği tespit edilmiştir.
BELKA çoğunluk hissesine ASKİ’nin sahip olduğu bir şirkettir. Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin “2.1.3. Kısmi Tevkifat Uygulaması” bölümünün, “2.1.3.1. Kısmi Tevkifatın Mahiyeti ve Tevkifat Uygulayacak Alıcılar” kısmında KDV işlemlerinde kimlerin tevkifat yapacağı düzenlenmektedir. Bu kısımda KDV tevkifatı yapacak kişiler genel olarak KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar başlığı altında düzenlenmiştir. Büyükşehir belediyelerinin su ve kanalizasyon idareleri de belirlenmiş alıcılar arasında sayılmıştır. Belirlenmiş alıcılar arasında sayılanlardan bir diğeri de yarıdan fazla hissesi doğrudan belirlenmiş alıcılara ait olan (tek başına ya da birlikte) kurum, kuruluş ve işletmelerdir.
BELKA hem KDV mükellefi hem de çoğunluk hissesine ASKİ’nin sahip olduğu bir şirkettir. Bu nedenle BELKA tarafından yapılan alım ve satım işlemlerinden Tebliğ’de kısmi tevkifat başlığı altında düzenlenenler için tevkifat yapılması, ASKİ’nin de içinde bulunduğu belirlenmiş alıcılar ile yapacağı KDV konusu işlemlerdeyse tevkifat yapılmaması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde; BELKA tarafından yıl içinde yapılan ve tevkifat kapsamında olan bakım-onarım harcamalarında tevkifat yapılmadığı, ASKİ ile olan personel temin hizmetinde ise ASKİ tarafından Şirkete ödenecek KDV üzerinden tevkifat uygulandığı görülmüştür. Bu durum BELKA’nın KDV ile ilgili işlemlerini takip ettiği hesapların gerçek durumu yansıtmadığını açıkça göstermektedir.
Şirket tarafından verilen cevapta, konuyla ilgili alınmış 13.10.2016 tarihli bir özelgede belediyelerin artık belirlenmiş alıcılar arasında olmadığı, bundan dolayı belediye şirketlerinin de belirlenmiş alıcı konumunda olmayacakları ifade edilmektedir. Devamında yeni bir özelge için Gelir İdaresi Başkanlığına başvurulduğu belirtilmektedir. Fakat şu husus hem hali hazırdaki özelgenin değerlendirilmesinde hem de yeni özelge başvurusunda gözden kaçırılmamalıdır: BELKA, çoğunluk hissesine ABB’nin değil ASKİ’nin sahip olduğu bir belediye şirketidir. Bağlı idarelerinse belirlenmiş alıcı olma durumları halen geçerlidir. Buna göre BELKA’nın da belirlenmiş alıcı olduğu sonucuna kolaylıkla ulaşılabilir. Bu çerçevede şirketin özelge BELKA Ankara Katı Atıkları Ayıklama Enerji Değerlendirme Bilgisayar İnşaat 10
başvurusunda kendi ortaklık yapısını açık ve net bir biçimde belirtmesi verilecek özelgenin gerçek duruma uygun olması açısından son derece önemlidir.
Şirketin gereğini yerine getirmediği bu sorumluluktan kaynaklı işlemler sebebiyle 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi ve 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi hesaplarının Bilançoda görülen tutarları olması gereken gerçek durumu yansıtmamaktadır. Sonuç olarak; BELKA tarafından KDV tevkifatı çerçevesinde yapılmış olunan bakım onarım işlerinde (hem belirlenmiş alıcı hem de KDV mükellefi olması sebebiyle) fatura bedeli satıcılara ödenirken hesaplanan vergi tamamen değil kısmen ödenmeli, ASKİ ile olan personel temin hizmeti kapsamındaysa karşılıklı taraflarca (hem BELKA’nın hem de ASKİ’nin belirlenmiş alıcı olması sebebiyle) herhangi bir tevkifat işlemi uygulanmamalıdır.