ÖZET: Vekâleten görevlendirmenin, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, büyükşehir ilçe belediyelerinde genel ve sürekli bir personel atama yöntemi olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86. maddesi, memurların geçici ayrılmaları durumunda yerlerine vekil atanabileceğini öngörmektedir. Ancak, bu atamaların yalnızca geçici ve istisnai durumlarda yapılması gerektiği belirtilmektedir. Vekâleten görevlendirme, kamu hizmetlerinde sürekliliği sağlamak amacıyla sınırlı koşullarda kullanılmalıdır ve asaleten atama usulüne alternatif olamaz.

Belediye teşkilatında yapılan incelemelerde, 36 birim müdürlüğü kadrosundan 24’ünün vekâleten görevlendirildiği ortaya çıkmıştır. Bu durum, belediyenin atama politikasının büyük ölçüde vekâleten görevlendirmeye dayandığını ve bu uygulamanın müdür kadrolarında yaygınlaştığını göstermektedir. Kamu idaresinin cevabında, bu bulgular dikkate alınarak gelecekteki görevlendirmelerin yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, 657 sayılı Kanun’un 86. maddesi çerçevesinde gerçekleştirilen vekâleten müdür atamaları, mevzuatın amacına aykırı bir şekilde sürekli hale gelmekte ve iç kontrol sisteminde zafiyetler oluşturmaktadır. Bu durum, kamu yönetiminde etkinliğin sağlanması açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir.

BULGU: Vekâleten Görevlendirmenin Genel ve Sürekli Bir Personel Atama Yöntemi Olarak Kullanılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye teşkilatında görevli yönetici personelin önemli bir kısmının genellik ve süreklilik arz edecek şekilde vekâleten görevlendirildiği görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86’ncı maddesine göre, memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden, diğer kurumlardan ya da açıktan vekil atanabilmektedir. Ayrıca, sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekâleten gördürülebilmektedir.

Anılan Kanun hükmüne göre vekâleten görevlendirme, kamu hizmetlerinde sürekliliğin sağlanması amacıyla ancak belli koşullar halinde geçici ve istisnai hallerde başvurulabilecek bir yöntem olup, bu şekilde yapılan atamaların 657 sayılı Kanun’un dayandığı sınıflandırma, kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde yapılacak asaleten atama usulüne alternatif oluşturacak biçimde genel ve uzun süreli yapılması mümkün değildir.

Öte yandan, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmî Gazete’de Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği yayımlanmış olup, Tebliğ’de idarelerin iç kontrol sistemlerinin oluşturulmasında, izlenmesinde ve değerlendirilmesinde dikkate almaları gereken bir takım standartlara yer verilmiştir. Söz konusu Tebliğ’in “Faaliyetlerin sürekliliği” başlıklı 11’inci standardında ise sadece gerekli hallerde ve usulüne uygun olarak vekil personel görevlendirilebileceği düzenlenmiştir

Belediye müdür kadrolarına yapılan atamalar incelendiğinde; Belediye nezdinde 36 birim müdürlüğü kadrosunun olduğu ve bu kadrolarda görev yapan müdürlerden 24’ünün vekâleten görevlendirildikleri tespit edilmiştir. Bu durum, Belediyenin atama politikasının büyük ölçüde vekâleten görevlendirmeye dayandığını ve bu yöntemin müdür kadrolarında yaygın ve sürekli hale geldiğini göstermektedir.

Kamu İdaresinin cevabında; bulguda belirtilen hususlar dikkate alınarak görevlendirmelerin yapılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak; 657 sayılı Kanun’un 86’ncı maddesi kapsamında Belediye tarafından yapılan vekâleten müdür atamalarının, kanun koyucunun amacından farklı olarak müdür kadroları açısından genellik ve süreklilik arz edecek biçimde kullanılması mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup iç kontrol sistemi açısından da zafiyet oluşturmaktadır.