|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinin ekonomik değer taşıyan bilgisayar yazılımlarını ve lisanslarını Duran Varlıklar hesabında izlememesiyle ilgili önemli bir bulguya ulaşmıştır. Edinilen yazılımlar ve lisanslar, 260 Haklar Hesabında kaydedilmesi gereken varlıklar olarak tanımlanmakta; ancak bu değerler doğrudan 630 Giderler Hesabına aktarılmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür harcamaların izlenmesi ve amortismanlarının doğru bir şekilde hesaplanması gerektiğini vurgulamaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, 2024 yılında belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere toplam 985.800,00 TL değerinde yazılım ve lisans alımı gerçekleştirilmiş, fakat bu tutar 260 Haklar Hesabında muhasebeleştirilmemiştir. Bu durum, mevzuata aykırı bir işlem olarak değerlendirilmektedir. İlgili yönetmeliklerin hükümleri gereği, bu tür ekonomik değer taşıyan harcamaların yıl sonunda %100 oranında amortisman ayrılması gerekmektedir. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin olarak 2025 yılından itibaren gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, bilgisayar yazılımları ve lisanslarının yanlış bir şekilde gider kaydedilmesi, 2024 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hatalara yol açmıştır. |
BULGU: Ekonomik Değer Taşıyan Bilgisayar Yazılımlarının Duran Varlıklar Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu idaresinin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımı ve lisans gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında izlenmediği ve doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabının niteliğini açıklayan 210’uncu maddesinde; “Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Adı geçen Yönetmelik’in 214’üncü maddesine göre, hakların maliyet bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılması gerekmektedir. 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesinde, Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olduğu belirtilmiştir. Yani, haklar hesabında takip edilen maddi olmayan duran varlıklar, hesaplara alındığı yıl sonunda tamamen amorti edilmelidir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden; ekonomik değer taşıyan, bir bedel karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan harcamaların 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerektiği ve yılı içerisinde ilgili hesaba kaydedilen tutarlar için yılsonunda %100 oranında amortisman ayrılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; 2024 yılında Belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere satın alınan bilgisayar yazılım programları ve lisanslar için toplam 985.800,00 TL’nin 260 Haklar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekirken 630 Giderler Hesabı ile doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Söz konusu programlara ilişkin harcamalar belirli alanlarda kullanma ve yararlanma hak ve yetkisi sağlayan, ekonomik değer taşıyan harcamalar olduğu için bu durum mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Kamu idaresi cevabında; bulgu konusu olan hususlara 2025 yılından itibaren dikkat edileceği belirtilmektedir.
Sonuç olarak, bilgisayar yazılımı ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmeyip doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi nedeniyle 2024 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuştur.