|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığını ortaya koymuştur. İlgili muhasebe ilkeleri olan ihtiyatlılık ve dönemsellik gereğince, sürekli işçiler ve belediye şirketinde çalışan işçilere ait kıdem tazminatı karşılıklarının mali tablolarda eksik bir şekilde yer aldığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu çerçevesinde istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatlarının ödenmesine dair yönetmelik, bu ödemelerin belirli süreler içinde yapılması gerektiğini belirtmektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan dönemsellik kavramı, kamu idarelerinin faaliyetlerinin belirli dönemlerde raporlanmasını zorunlu kılmakta; ihtiyatlılık ilkesi ise muhtemel riskler karşısında gerekli karşılıkların ayrılmasını öngörmektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, kıdem tazminatı karşılıklarının nasıl kaydedileceğine dair detaylı düzenlemeler içermektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, bu karşılıkların ayrılmadığı ve dolayısıyla ilgili hesaplara kaydedilmediği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, belediyenin sürekli işçileri ve belediye şirketinden istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı hesaplamalarını yaparak, ilgili muhasebe hesaplarına dönemsellik ilkesine uygun bir şekilde kaydetmesi önem arz etmektedir. Bu durum, mali tabloların doğruluğu ve şeffaflığı açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarece, muhasebenin temel kavramlarından olan ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramı gereği sürekli işçiler ile belediye şirketinden istihdam edilen işçilere ilişkin olarak ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının mali tablolarda eksik tutarlarla izlendiği görülmüştür.
Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik’in “Ödeme usulü” başlıklı 8’inci maddesinde, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatlarının, ilgili kamu kurum veya kuruluşunca mülga 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte olan 14’üncü maddesi kapsamında ödeneceği ifade edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde, dönemsellik kavramı; “kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.” şeklinde, ihtiyatlılık kavramı ise; “muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelik’te belirtilen durumlarda karşılık ayrılır.” şeklinde tanımlanmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde, mevzuat hükümlerine göre ayrılacak uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının bu hesaba kaydedileceği; “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde ise, hesaplanan kıdem tazminatı karşılıklarının 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği ve vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının ise 472-Kıdem Tazminatı Hesabına borç, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir. Mezkûr Yönetmelik’in 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde de, bu hesabın mevzuat hükümlerine göre ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Kamu idaresinde yapılan inceleme neticesinde, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı görülmüştür. İdarenin sürekli işçileri ile belediye şirketinden istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatlarını hesaplayarak ilgili hesaplara dönemsellik ilkesine uygun olarak kaydetmesi gerektiği düşünülmektedir.