|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bilgisayar yazılımı ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan gider olarak kaydedildiği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür harcamaların 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerektiğini ve yıl sonunda %100 amortismana tabi tutulacağını açıkça belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, toplam 260.324,00 TL tutarındaki altı farklı yazılım alımının bu hesaba kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Bu durum, 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının mali rapor ve tablolardaki gerçek değerlerini olumsuz etkilemiştir. İlgili harcamaların mevzuata uygun olarak muhasebeleştirilmemesi, 2024 yılı bilançosunda bu hesapların eksik görünmesine yol açmıştır. Kamu İdaresi, bu konuya ilişkin olarak gerekli düzeltmelerin yapılacağını ve 260 Haklar Hesabının gelecekte mevzuata uygun şekilde muhasebeleştirileceğini bildirmiştir. |
BULGU: Haklar Hesabına Kaydedilmeyen Alımların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından satın alınan bilgisayar yazılımı, lisans ve benzeri haklar ile bunların güncellenmesine ilişkin harcamaların 260 Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 210’uncu maddesinde; 260 Haklar Hesabının, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş, 211’inci maddesinde ise; bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların mezkûr hesaba borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in 214’üncü maddesinde, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliği açıklanmış, bu hesabın maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hükme bağlanmıştır.
Amortisman ve Tükenme Payları başlıklı 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında, maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda izlenen varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiş, diğer bir ifadeyle söz konusu varlıkların hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edileceği hükme bağlanmıştır.
Lisans ve lisans güncellemeleri bilgisayar yazılımlarına ilişkin kullanım hakları olması sebebiyle maddi olmayan duran varlıklar sınıfında yer almaktadırlar. Maddi olmayan duran varlıklar herhangi bir fiziksel varlığı bulunmasa da kamu idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği veya belli koşullar altında hukuken himaye gören haklardır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşıldığı üzere, yazılım ve benzeri nitelikteki hak ve yetkiler ile bunların güncellenmesine ilişkin harcamaların 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve 260 Haklar Hesabında yer alan varlıkların yıl sonunda %100 amortismana tabi tutulması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, muhtelif tarihlerde alımı yapılan toplam 260.324,00 TL tutarındaki 6 adet bilgisayar yazılım bedelinin 260 Haklar Hesabına kaydedilmediği ve söz konusu tutarın doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının gerçek değerleriyle mali rapor ve tablolarda yer almamasına yol açmıştır.
Tablo 8: Haklar Hesabına Kaydedilmeyen Alımlar
| Sıra No |
Yevmiye No |
Açıklama | Tutar (TL) |
| Yazılım Ücreti Ödemesi | 22.000,00 | ||
| Enflasyon Muhasebesi Projesi Ödemesi | 30.000,00 | ||
| Server Cihazının Fortigate Lisans Yenileme Ücret | 26.424,00 | ||
| Virüs Programı Ücreti Ödemesi | 39.900,00 | ||
| Belsis Programı Yıllık Sözleşme Ücreti | 136.000,00 | ||
| Doğrudan Temin Programı Ücreti Ödemesi | 6.000,00 | ||
| TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | 260.324,00 |
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup bundan böyle 260 Haklar Hesabının muhasebeleştirilmesinin mevzuata uygun yapılacağı bildirilmiştir.
Sonuç olarak; bilgisayar yazılımları, lisans ve benzeri nitelikteki hak ve yetkilere ilişkin harcamaların mevzuata uygun muhasebeleştirilmemesi, 2024 yılı bilançosunda 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 260.324,00 TL eksik görünmesine yol açmıştır.