|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı payının, emlak vergisinin %10’u oranında tahsil edilmesine rağmen, uygun hesapta izlenmediği tespit edilmiştir. Bu katkı payı, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine, 363 Kamu İdare Payları Hesabı’nda kaydedilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, bu tür tahsilatların doğru hesapta izlenmesi gerekmektedir.
Yönetmelik uyarınca, 362 hesabı, diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatların izlenmesi için kullanılmalıdır. Ancak, incelemeler sonucunda, 2024 yılında tahsil edilen katkı paylarının yanlış bir şekilde 363 hesabında muhasebeleştirildiği görülmüştür. Bu durum, idarenin bilançosunda 362 hesabının eksik, 363 hesabının ise fazla görünmesine neden olmuştur. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin olarak muhasebeleştirme işlemlerinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Dolayısıyla, taşınmaz kültür varlıklarını koruma katkı paylarının doğru hesaplarda izlenmesi, mali raporların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıkları Koruma Katkı Payının Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından emlak vergisinin %10’u nispetinde ek tahakkuk yapılarak mükelleflerden tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında izlenmesi gerekirken 363 Kamu İdare Payları Hesabında izlendiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabının niteliğine ilişkin 274’üncü maddesinde; bu hesabın, bütçe ile ilişkilendirilmeksizin mevzuatları gereği, diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Hesabın işleyişine ilişkin 275’inci maddesinde ise; bütçe ile ilişkilendirilmeksizin fonlar veya diğer kamu idareleri adına tahsil edilen tutarların bu hesaba alacak, 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabına borç; bu hesapta kayıtlı tutarlardan ilgili kurumlara yapılan ödemelerin bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının niteliğine ilişkin 276’ncı maddesinde ise; bu hesabın, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Taşınmaz kültür varlıklarını koruma katkı payı, niteliği itibarıyla il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları adına yapılan bir tahsilattır. Dolayısıyla söz konusu payın emlak vergisi ile birlikte tahsil edildiğinde, yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Belediye tarafından 2024 yılında tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine 363 Kamu İdare Payları Hesabında (Örneğin; 27, 86, 317, 454 ve 1004 no.lu yevmiyeler) muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup muhasebeleştirme işlemlerinin mevzuata uygun yapılacağı bildirilmiştir.
Sonuç olarak; taşınmaz kültür varlıklarını koruma katkı paylarının mevzuata uygun muhasebeleştirilmemesi, İdarenin 2024 yılı bilançosunda 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabının yapılan hata tutarı kadar eksik, 363 Kamu İdare Payları Hesabının ise aynı tutar kadar fazla görünmesine yol açmıştır.