|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Ankara Büyükşehir Belediyesine aktarılması gereken çevre temizlik vergisi payının, Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddesi gereğince, büyükşehir sınırları içinde tahsil edilen çevre temizlik vergisinin %20’sinin bu hesaba aktarılması zorunludur. Ancak yapılan incelemelerde, bu payın 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında değil, 630 Giderler Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydıyla muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür tahsilatların doğru hesaplarda izlenmesini öngörmektedir. Ancak, 2024 yılında Ankara Büyükşehir Belediyesine aktarılan %20’lik payın yanlış muhasebeleştirilmesi, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında eksik bir görünüm oluşturmuştur. Kamu İdaresi, bu durumu kabul etmiş ve muhasebeleştirme işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yapılacağına dair taahhütte bulunmuştur. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi paylarının mevzuata uygun olarak izlenmemesi, mali raporlamalarda hatalara yol açmakta ve bu durum, bütçe yönetimi açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. |
BULGU: Tahsil Edilen Çevre Temizlik Vergisi Payının Büyükşehir Belediyesine Aktarılmasında Kamu İdareleri Payları Hesabının Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca iş yerleri ve diğer yerlerden tahsil edilen çevre temizlik vergisi tutarlarından Ankara Büyükşehir Belediyesine aktarılması gereken %20’lik payın, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasında; “… Büyükşehir belediye sınırları içinde bulunan belediyelerin kendileri tarafından tahsil edilen çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisi aynı esaslar çerçevesinde büyük şehir belediyelerine aktarılır…” hükmü yer almaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 276’ncı maddesinde; 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 277’nci maddesinde;
“a) Alacak
1) Bütçe geliri olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarlar bir taraftan bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 835- Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Bu hesapta kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarlar bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, iş yerleri ve diğer yerlerden tahsil edilen çevre temizlik vergisi tutarlarından büyükşehir belediyelerine aktarılması gereken payın 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemelerde; 2024 yılında Belediye tarafından Ankara Büyükşehir Belediyesine aktarılan %20’lik payın 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmediği, bunun yerine 630 Giderler Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydı yapılmak suretiyle muhasebeleştirildiği (Örneğin; 11, 159, 313, 524, 715, 825 ve 1013 no.lu yevmiyeler) görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup muhasebeleştirme işlemlerinin mevzuata uygun yapılacağı bildirilmiştir.
Sonuç olarak; iş yerleri ve diğer yerlerden tahsil edilen çevre temizlik vergisi tutarlarından Ankara Büyükşehir Belediyesine aktarılacak payların mevzuata uygun muhasebeleştirilmemesi, 2024 yılı bilançosunda 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının yapılan hata tutarı kadar eksik görünmesine yol açmıştır.