|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bütçe emanetlerinin ödenmesinde mevzuatta belirlenen öncelik sırasına uyulmadığını ortaya koymaktadır. Nakit yetersizliği nedeniyle, 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin ödemeleri sırasında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen kurallara riayet edilmediği tespit edilmiştir. İlgili mevzuat, ödenemeyen giderlerin bütçeye kaydedilerek emanet hesaplarından ödenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Belediyenin 2024 yılı açılış bilançosuna göre, geçmiş yıllara ait ödenmemiş borç miktarı 12.705.034,72 TL olarak kaydedilmiştir. Yıl sonu itibarıyla emanetlerde bekletilen tutar ise 20.374.488,57 TL’ye ulaşmıştır. Yapılan incelemeler, Ocak ve Kasım aylarında cari yıla ait bütçe emanetlerinin, önceki yıla ait emanetlerden daha önce ödendiğini göstermektedir. Bu durum, kamu idaresinin bütçe emanetlerinin ödenmesinde mevzuata uygun hareket etmediğini ortaya koymaktadır. Kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun bir şekilde kullanılması, alacaklıların hak kaybı yaşamaması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, nakit yetersizliği nedeniyle ödenemeyen tutarların, muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi gerekliliği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Nakit yetersizliğinden dolayı 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin ilgililere ödenmesi aşamasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun; “Ödenemeyen Giderler ve Bütçeleştirilmiş Borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde; ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen tutarların, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınacağı ve buradan ödeneceği, kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin altıncı fıkrasında ise; muhasebe yetkililerinin 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümlerden dolayı sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 248 ve 249’uncu maddelerinde 320 Bütçe Emanetleri Hesabının niteliği ve bu hesaba ilişkin işlemler düzenlenmiştir. Söz konusu maddelerde, 320 Bütçe Emanetleri Hesabının, mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı; yapılacak ödemelerde söz konusu tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasının gözetileceği belirtilmiştir.
Belediyenin 2024 yılı açılış bilançosuna göre; geçmiş yıllara ait olup ödenmemiş ve emanetlerde bekletilen 12.705.034,72 TL borcu bulunmaktadır. Yıl sonu itibarıyla emanetlerde bekletilen tutar ise 20.374.488,57 TL olarak gerçekleşmiştir. İdarenin 2024 yılına ait yevmiye kayıtları incelendiğinde; bütçe giderlerinin gerçekleşmesi sırasında nakit yetersizliğinden dolayı 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların ilgililere ödenmesi aşamasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uyulmadığı tespit edilmiştir. Şöyle ki örneklem yöntemiyle Ocak ve Kasım ayları yevmiye kayıtlarında yapılan incelemelerde; ilgili aylarda cari (N) yıla ilişkin bütçe emanetlerinin (Örneğin; Ocak ayı için 08.01.2024 tarihli ve 23 ve 25 no.lu ödeme emirleri, Kasım ayı için 07.11.2014 tarihli ve 1410 ve 1411 no.lu ödeme emirleri) 2023 (N-1) yılına ait bütçe emanetlerinden (Örneğin; Ocak ayı için 11.01.2024 tarihli ve 31 ve 32 no.lu ödeme emirleri, Kasım ayı için 15.11.2024 tarihli ve 1444 no.lu ödeme emri) daha önce ödendiği görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından bütçe emanetlerinin muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesine özen gösterileceği bildirilmiştir.
Kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılması ve alacaklıların olası bir hak kaybı yaşamaması için nakit yetersizliği dolayısıyla ilgililerine ödenemeyen ve bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi gerekmektedir.