|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Güdül Belediyesi’nin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir. 375 sayılı KHK’nın Ek 20’nci maddesi, belediyelerin bu tür hizmetleri doğrudan alabileceğini belirtirken, Güdül Belediyesi, %100 hissesine sahip olduğu Güdül-Bel Turizm İnşaat Temizlik Taahhüt Nakliyat Madencilik Gıda Petrol Organizasyon Sanayi Tic. Ltd. Şti. aracılığıyla bu hizmetleri yürütmektedir. Ancak, ilgili mevzuat gereği, bu hizmetlerin alımında taraflar arasında sözleşme imzalanması zorunludur.
Denetim sırasında, sözleşme yapılmadan gerçekleştirilen hizmet alımlarında birim fiyat, sözleşme bedeli ve şirket kârı gibi unsurların belirlenmediği ortaya çıkmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği ve diğer ilgili mevzuatlar, bu tür hizmet alımlarında sözleşme yapılmasını ve gerekli unsurların belirlenmesini şart koşmaktadır. Güdül Belediyesi, denetim bulguları doğrultusunda gerekli sözleşme çalışmalarına başladığını ve en kısa sürede bu süreci tamamlayacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, Güdül Belediyesi’nin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında sözleşme yapılması ve bu sözleşmede gerekli unsurların belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, hem hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de mali şeffaflığın sağlanması açısından kritik bir adımdır. |
BULGU: Belediye Şirketinden Yapılan Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Sözleşme Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye Şirketinden yapılan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme yapılmadığı görülmüştür.
375 sayılı KHK’nın Ek 20’nci maddesinde; il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilecekleri hükme bağlanmıştır.
Güdül Belediyesi yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca; personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini, sermayesinin %100’üne sahip olduğu Güdül-Bel Turizm İnşaat Temizlik Taahhüt Nakliyat Madencilik Gıda Petrol Organizasyon Sanayi Tic. Ltd. Şti.’ye gördürmektedir.
375 sayılı KHK’nın Ek 20’nci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak çıkarılan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Hizmetlerin gördürülmesi” başlıklı 6’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında, bu kapsamdaki hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir. Aynı Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; asgari işçilik maliyetinin, sözleşme giderlerinin, genel giderlerin, işçilikle bağlantılı ayni giderlerin ve kâr oranının kamu ihale mevzuatı esas alınarak belirleneceği, “Hizmetlerin gördürülmesi” başlıklı 6’ncı maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin bedelinin tespitinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin hükümlerine uyulmasının zorunlu olduğu, bu usul ve esaslarda düzenlenmeyen hususlarda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet” başlıklı 10’uncu maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde personel maliyetinin, tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş brüt asgari ücret tutarı ile bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı toplamından az olmamak üzere bulunan maliyetlerin dikkate alınarak hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde ise; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde birim fiyatlı sözleşme imzalanacağı; ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak gün ve personel sayısının fazla çalışma yapılacak hallerde ise toplam fazla çalışma saatinin ihale dokümanında belirtileceği hüküm altına alınmıştır.
Konuyla ilgili olarak yapılan incelemelerde; Güdül Belediyesince yukarıda belirtilen Şirket üzerinden yapılan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında taraflar arasında herhangi bir sözleşme yapılmadığı; birim fiyat, sözleşme bedeli, şirket kârı gibi hususların belirlenmediği tespit edilmiştir. Ancak yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, taraflar arasında sözleşme yapılması ve bu sözleşmede yer alması gereken hususların kamu ihale mevzuatı esas alınarak belirlenmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu tespit doğrultusunda gerekli sözleşme çalışmalarına başlanıldığı ve en kısa sürede tamamlanacağı bildirilmiştir.
Sonuç olarak; Şirket üzerinden yapılan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında taraflar arasında hizmet alım sözleşmesinin yapılması ve bu sözleşmede birim fiyat, sözleşme bedeli ile diğer unsurların belirlenmesi önem arz etmektedir.