|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, elektrik ve havagazı tüketim vergisi beyannamelerinin kontrol süreçlerinin eksik olduğu belirlenmiştir. Elektrik enerjisi tedarik eden ve havagazı dağıtan kuruluşlar, bu vergileri tahsil ederek belediyeye ödemekte, ancak bu ödemelerin doğruluğu ve tamlığına ilişkin herhangi bir denetim gerçekleştirilmemektedir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nda belirtilen düzenlemeler, bu vergilerin tahsilatından sorumlu olan kuruluşların yükümlülüklerini açıkça ortaya koymaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelere vergi, resim ve harç tahsil etme yetkisi tanırken, 2464 sayılı Kanun’un 102. maddesi, vergi inceleme yetkisini de düzenlemektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, elektrik tedarik şirketlerinin beyanlarının doğruluğunu kontrol etmek amacıyla herhangi bir işlem yapılmadığı tespit edilmiştir. Vergi Usul Kanunu’nda yer alan yoklama, vergi incelemesi ve bilgi toplama gibi mekanizmalar, mükelleflerin beyanlarının doğruluğunu sağlamak için gereklidir. Sonuç olarak, elektrik ve havagazı tüketim vergisinin doğru bir şekilde tahakkuk ve tahsil edilmesi için belediyenin veri toplama araçlarını etkin bir şekilde kullanması büyük önem taşımaktadır. Bu durum, hem gelirlerin doğruluğunu sağlamak hem de kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Beyannamelerinin Kontrolüne Yönelik İşlemlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Vergi sorumlusu niteliğinde olan elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlarca tahsil edilerek Belediyeye ödenen aylık Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Beyannamelerinin doğruluğu ve tamlığına yönelik kontrollerin yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çeşitli Vergiler” başlıklı Beşinci Bölümünde yer alan ve anılan Kanun’un 34 ila 39’uncu maddelerinde düzenlenen elektrik ve havagazı tüketim vergisinin konusu, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik tüketimi olup, mükellefi elektrik ve havagazını tüketenler; verginin tahsilinden ilgili belediyeye yatırılmasından sorumlu olanlar 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu’na göre elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlardır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin gelirleri” başlıklı 59’uncu maddesinin birinci fıkrasında kanunlarla gösterilen belediye vergi, resim, harç ve katılma payları gelirler arasında sayılmış,
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile özel kanunları gereğince belediyeye ait vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak görevi belediyeye verilmiştir.
2464 sayılı Kanun’un “Vergi Usul Kanununun uygulanması” başlıklı 102’nci maddesinde ise 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) belirtilen vergi inceleme yetkisi hariç olmak üzere Belediye Gelir Şube Müdürü, Gelir Şube Müdürü olmayan yerlerde Belediye Hesap İşleri Müdürü, Hesap İşleri Müdürü olmayan yerlerde Muhasebecinin, Vergi Dairesi Müdürü sıfat ve yetkisini haiz olduğu; VUK’da mahallin en büyük malmemuruna verilmiş görev ve yetkilerin, Belediye Gelirleri Kanunu uygulaması yönünden Belediye Başkanı tarafından kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Bilindiği üzere, mükelleflerin ve sorumluların beyanlarının doğruluğunun kontrol edilmesine yönelik müesseseler VUK’un 127 ila 152’nci maddeleri arasında düzenlenmiştir. Yoklama, vergi incelemesi, arama ve bilgi toplama şeklinde ifade edilen söz konusu dört müessese, gerek beyan edilenin doğruluğu ve tamlığını gerekse vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği andan beyannamenin verildiği tarihe kadar geçen süreçteki tüm işlem ve mükellefiyetlerin yerine getirilmesini sağlayarak tespit etmek amacındadır. Vergi denetimine yönelik mekanizmalar anılan VUK hükümlerinden görüleceği üzere vergi incelemesinden ibaret değildir.
Yapılan incelemede, Belediye sınırları içerisinde 4628 sayılı Kanun kapsamında faaliyette bulunan elektrik tedarik şirketlerinin, Belediyeye Elektrik Tüketim Vergisi beyanında bulundukları, bu şekilde tahsil edilen Elektrik Tüketim Vergisi tutarının beyan esası kapsamında Belediyeye yatırıldığı, ancak Belediye tarafından söz konusu beyanların doğruluğuna ve tamlığına yönelik olarak vergi incelemesi hariç olmak üzere herhangi bir tespit çalışması yapılmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlarca Belediyeye ödenen Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisinin doğru ve tam olarak tahakkuk ve tahsiline yönelik tüm veri toplama araçlarının kullanılması önem arz etmektedir.