|
ÖZET: Kamu kurumlarının mülkiyetinde bulunan binalardan yapı kullanım izin harcı alınmadığı tespit edilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 30. maddesi, inşaat ruhsatı veren belediyeler ve valiliklerden izin alınmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 80. maddesi, yapı kullanım izni harcının tahsil edilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Bu harç, belirli istisnalar dışında, tüm yapılar için geçerlidir.
Mevzuatta, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen yapılar, afet durumlarında yapılan tesisler ve tarım faaliyetlerine yönelik yapılar gibi bazı yapıların harçlardan muaf olduğu belirtilmiştir. Bununla birlikte, kamu kurumları tarafından inşa edilen veya yaptırılan yapılar bu istisnalar arasında yer almamaktadır. Dolayısıyla, kamu kurumlarının inşa ettiği yapılar için yapı kullanım izni harcının alınması yasal bir zorunluluktur. Sonuç olarak, kamu kurumları tarafından gerçekleştirilen yapı ve tesisler için yapı kullanım izni harcının tahsil edilmesi gerektiği, mevcut mevzuat hükümleriyle açıkça ortaya konulmuştur. Bu durum, kamu kurumlarının inşaat süreçlerinde yasal yükümlülüklerini yerine getirmeleri açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Kamu Kurumlarının Binalarından Yapı Kullanım İzin Harcı Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu kurumlarının mülkiyetinde bulunan binalardan, herhangi bir istisna düzenlemesi olmamasına rağmen yapı kullanım izin harcı alınmadığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 30’uncu maddesinde; “Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik (…) (1) bürolarından; 27’nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir.” denilmektedir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 80’inci maddesinde sayılan harçlar, imar mevzuatı gereğince belediyece tahsil olunmaktadır. Yapı kullanma izni verilmesi işleri de bu madde kapsamında olmak üzere yapı kullanma izni harcına tabidir.
Ayrıca, mezkûr maddede, söz konusu harçlardan istisna tutulan yapılar da sayılmıştır. Bu bağlamda; Yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen yapı ve tesisler, 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun hükümleri uyarınca yapılan yapı ve tesisler ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde veya dışında inşa edilecek sera ve benzeri örtü altı tarım faaliyetinde kullanılmak üzere inşa edilen tesisler, ahır, samanlık, kümes ve hayvan barınakları ile yemlik gibi yapı ve tesisler bina inşaat harcı dâhil Kanun’un 80’inci maddesinde sayılan harçlardan müstesnadır. Diğer yandan, organize sanayi bölgeleri ile sanayi ve küçük sanat sitelerinde yapılan yapı ve tesisler de bina inşaat harcı ve yapı kullanma izni harcından müstesnadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinde, yapının kullanıma izin verilmesi işleminin yapı kullanım izin harcına tabi olduğu belirtilmiş, daha sonra bu harçtan istisnalar belirtilmiştir. Bu istisnalar arasında kamu kurumları tarafından yapılan veya yaptırılan yapı vetesisler sayılmamıştır.
Sonuç olarak, kamu kurumları tarafından yapılan veya yaptırılan yapı ve tesisler için ilgili mevzuat gereği yapı kullanım izni harcı alınması gerekmektedir.