|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin diğer kamu kurumlarına tahsis ettiği ve bu kurumlar tarafından İdareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında hatalar tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu taşınmazların hangi hesaplarda izleneceğini belirlemekte ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın tebliği doğrultusunda muhasebe birimlerine gerekli belgelerin sunulması gerektiğini vurgulamaktadır. Tahsis işlemleri, kamu hizmetinin yürütülmesi amacıyla yapılmakta olup, bu süreçlerin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi önem taşımaktadır.
Yapılan incelemelerde, Emlak ve İstimlak Müdürlüğü verileri ile kurum mali tabloları arasında tutarsızlıklar gözlemlenmiştir. Yıl sonu itibarıyla, diğer kamu kurumlarına tahsis edilen taşınmazların sayısı 12, toplam değeri ise 136.648.957,29 TL olarak kaydedilirken, mali tablolarda bu rakamlar 7 taşınmaz ve 159.658.758,19 TL olarak yer almaktadır. Benzer şekilde, tahsisli olarak kullanılan taşınmazların sayısı ve değerleri de Emlak ve İstimlak Müdürlüğü ile muhasebe kayıtları arasında farklılık göstermektedir. Kamu idaresi, muhasebe uygulamalarındaki farklılıkların nedenlerini açıklamış ve gerekli düzeltmelerin yapılacağına dair taahhütte bulunmuştur. Ancak, Emlak ve İstimlak Müdürlüğü verileri ile muhasebe kayıtları arasındaki bu tutarsızlık, mali raporların güvenilirliğini etkilemekte ve toplamda 181.981.274,81 TL tutarında hatalı bilgiye yol açmaktadır. |
BULGU: Tahsis Edilen ve Tahsisli Kullanılan Taşınmazlara İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından diğer kamu kurumlarına tahsis edilen ve diğer kamu kurumları tarafından İdareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının hatalı olduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188, 189, 190, 191, 192 ve 193’üncü maddelerinde tahsis edilen taşınmazların niteliklerine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabında izleneceği belirtilmiştir. Bu amaçla , Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 41 sıra no.lu Tebliği yayımlanmış ve yardımcı hesaplar belirlenerek merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin detaylı hesap planına eklenmiştir. Tebliğ’e göre taşınmaz maliki kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; 500 Net Değer Hesabına borç, ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilecektir. Taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 500 Net Değer Hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilecektir.
Tahsis işleminin konusu olan taşınmaz mal, kamu hizmetinin ifası amacıyla ilgili idarenin kullanımına bırakıldığından tahsis yapan ve yapılan idarelerin, bu kaynakların tam ve doğru olarak raporlanmasını teminen tahsis işlemini muhasebeleştirmesi gerekmektedir. Bununla birlikte 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in “Tahsisli taşınmaza ilişkin giderler” başlıklı 7’nci maddesi uyarınca; tahsisli taşınmazlar ile ilgili her türden giderin tahsis yapılan kurum tarafından karşılanması ve bu kapsamdaki muhasebe kayıtlarının tesis edilen bu işlemlere göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Tahsisli taşınmazlara ilişkin bilginin muhasebe kayıtlarında yer alması, İdarenin tahsise konu taşınmazları üzerindeki mali yükümlülükleri açısından da önem arz etmektedir.
Yapılan incelemelerde; İdarenin taşınmazlarına ilişkin gerekli kayıtları tutan Emlak ve İstimlak Müdürlüğü verilerine göre yıl sonu itibariyle diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen taşınmazların sayısı 12, toplam değeri 136.648.957,29 TL iken, kurum mali tablolarında tahsis edilen (250.02, 251.02 ve 252.02 nolu hesaplarda) taşınmazların sayısı 7, toplam değeri 159.658.758,19 TL olarak yer almaktadır.
Yine Emlak ve İstimlak Müdürlüğü verilerine göre yıl sonu itibariyle İdare tarafından tahsisli olarak kullanılan taşınmazların sayısı 19, toplam değeri 349.729.604,02 TL iken, kurum mali tablolarında tahsisli kullanılan (250.03 ve 252.03 nolu hesaplarda) taşınmazların sayısı 23, toplam değeri 508.701.077,93 TL olarak olarak yer almaktadır.
Kamu idaresi cevabında, gerek muhasebe uygulamaları (enflasyon düzeltmesi) gerekse emlak birimi rayiç uygulamaları nedeniyle tutarlarda farklılıklar oluştuğu, Emlak ve İstimlak Müdürlüğü verileri ile muhasebe kayıtlarının uygun olması için gerekli özenin gösterileceği belirtilmektedir.
Sonuç olarak, Kurum tarafından tahsise konu edilen taşınmazlara yönelik Emlak ve İstimlak Müdürlüğü verileri ile muhasebe kayıtlarının farklı olması nedeniylemali rapor ve tablolarda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabı ile 500 Net Değer Hesabı toplamda 181.981.274,81 TL tutarında hatalı bilgi vermektedir.