|
ÖZET: Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebe hesaplarında dönemsellik ilkesine uygun bir şekilde izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından tahsil edilen taşınmaz kira gelirleri, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler hesaplarında muhasebeleştirilmemiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, peşin tahsil edilen gelirlerin doğru hesaplara kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, bu kurallara uyulmadığı için, gelirlerin faaliyet sonuçları tablosunda fazla görünmesi ve bilanço hesaplarının eksik yansıtılması söz konusu olmuştur.
Yapılan incelemelerde, Belediyenin yıl sonu bilançosunda 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabında 15.300,00 TL ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında 1.820.700,00 TL tutarlarının 2017 yılına ait olduğu, sonraki yıllarda peşin tahsil edilen kira gelirlerine ilişkin herhangi bir kayıt yapılmadığı görülmüştür. Bu durum, hem geçmiş kayıtlardaki hataların düzeltilmemesi hem de yeni kayıtların yapılmaması nedeniyle Kurumun mali tablolarının yanıltıcı bilgiler içermesine yol açmaktadır. Önceki yıl Sayıştay Raporunda da benzer bir bulguya yer verilmiş, ancak idare tarafından herhangi bir düzeltici işlem gerçekleştirilmemiştir. Kamu idaresi, kira gelirlerinin doğru bir şekilde 380 ve 480 no’lu hesaplarda takip edilmesi için gerekli çalışmaların yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, gerekli kayıtların eksikliği nedeniyle peşin tahsil edilen kira gelirleri, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı, 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı ve 600 Gelirler Hesabı üzerinde hatalı bilgi sunmaktadır. |
BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Muhasebe Hesaplarında Dönemsellik İlkesine Uygun Olarak İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından peşin tahsil edilen taşınmaz kira gelirlerinin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının “Hesabın Niteliği” başlıklı 286’ncı maddesinde; 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yine Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 288’inci maddesinde; peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler Hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak, tahsil edilen tutarın tamamının 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yönetmelik hükümleri ve muhasebenin temel ilkelerinden dönemsellik ilkesi gereği peşin tahsil edilmiş gelirlerden gelecek aylara ait olan tutarlar 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlere ait tutarlar ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmelidir.
İdare tarafından peşin tahsil edilen kira gelirlerinin gelecek aylara ve yıllara ait gelirler hesaplarına kaydedilmeden doğrudan gelir kaydedilmesi, faaliyet sonuçları tablosunda gelirlerin fazla görünmesine, bilançoda ise 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesaplarının eksik görünmesine neden olmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediyenin yıl sonu bilançosunda 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabındaki 15.300,00 TL ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabındaki 1.820.700,00 TL tutarların 2017 yılında yapılan kayıtlara ait olduğu, sonraki yıllarda peşin tahsil edilen kira gelirlerine ilişkin söz konusu hesaplara herhangi bir kayıt yapılmadığı görülmüştür.
Dolayısıyla bir taraftan 2017 yılında yapılmış olan kayıtların düşülmemesi bir taraftan da daha sonra yapılması gerekli kayıtların yapılmaması nedeniyle Kurum mali tabloları hatalı bilgi vermektedir.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu idaresi cevabında, kira gelirlerinin 380 ve 480 no’lu hesaplarda takibinin yapılması için gerekli çalışmaların yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, gerekli kayıtların yapılmaması sonucu peşin tahsil edilmiş kira gelirleri tutarı kadar 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı, 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı ile 600 Gelirler Hesabı hatalı bilgi vermiştir.