|
ÖZET: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın mevcut durumu, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda önemli bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Raporda, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda takip edilen yapım işlerinin geçici kabulü yapılmasına rağmen, bu tutarların ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204. maddesi, bu hesabın yapım aşamasındaki maddi duran varlıklar için harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Geçici kabulü yapılan işlerin tutarlarının ilgili varlık hesaplarına aktarılması gerektiği de vurgulanmaktadır.
2024 yılı itibarıyla, geçici kabulü henüz yapılmamış yapım işlerinin toplam tutarının 18.520.108,36 TL olduğu belirlenmiştir. Ancak, yıl sonu bilançosunda 258 Hesabının bakiyesi 314.841.961,15 TL olarak gözlemlenmiştir. Bu durum, geçici kabulü gerçekleştirilmiş yapım işlerine ait tutarların aktarılmaması nedeniyle bilanço üzerinde 296.321.852,79 TL’lik bir fazlalık yaratmakta ve ilgili varlık hesaplarının daha düşük görünmesine yol açmaktadır. Bu durum, mali tabloların güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Önceki yıl Sayıştay Raporu’nda da benzer bir bulguya rastlanmış, ancak idare tarafından herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır. Kamu idaresi, bu hususlara dikkat edileceğini belirtmiş olsa da, muhasebe kayıtlarının Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Mevcut Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kurum tarafından 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda takip edilen yapım işleri tutarlarının, işin geçici kabulü yapılmasına rağmen ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204’üncü maddesinde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının niteliği açıklanmış ve bu hesabın yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Maddede ayrıca geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarımın gerçekleşeceği ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde de, tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr mevzuat hükümleri uyarınca, yapımı devam eden maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda takip edilmesi, geçici kabulü yapılan yapım işlerine ilişkin söz konusu hesapta yer alan tutarların ise ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılması gerekmektedir.
Belediye birimlerinden alınan bilgilere göre, 2024 yılı sonu itibarıyla henüz geçici kabulü yapılmamış yapım işlerinin toplam tutarı aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere 18.520.108,36 TL’dir. Oysa Kurum yıl sonu bilançosunun incelenmesinde 258 Hesabının bakiyesinin 314.841.961,15 TL olduğu görülmektedir.
Tablo 12: Yıl Sonu İtibarıyla Geçici Kabulü Yapılmamış Yapım İşleri
| Sıra No |
İşin Adı | Yıl Sonu İtibarıyla Ödenen Toplam Tutar (TL) |
| Süvari Kreş ve Gündüz Bakım Evi Yapım İşi | 16.333.000,00 | |
| Belediye Hizmet Binası WC Tadilat Yapım İşi | 2.187.108,36 | |
| Toplam | 18.520.108,36 |
Geçici kabulü gerçekleştirilen yapım işleri tutarlarının ilgili varlık hesaplarına aktarılmaması, bilançoda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının 296.321.852,79 TL fazla; bu yatırımların tamamlanarak aktarılması gereken ilgili varlık hesaplarının da belirtilen tutar kadar düşük görünmesine neden olmaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususlara dikkat edileceği belirtilmektedir.
Bu itibarla, muhasebenin bilgi verme ve izleme fonksiyonu ile tam açıklama kavramı gereğince bahsedilen kayıtların yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.