|
ÖZET: Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen yapım işlerine ait ihale süreçlerinde, yaklaşık maliyetin üzerinde kalan tekliflerin kabul edilmesine rağmen, ihale komisyon kararlarında gerekçe sunulmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3. maddesi gereği, en düşük teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu durumlarda, ihale komisyonunun bu durumu yeniden değerlendirmesi ve tekliflerin neden yüksek olduğunu araştırması zorunludur. Ancak yapılan incelemelerde, bu gerekliliklerin ihlal edildiği ve ihale kararlarının gerekçesiz sonuçlandırıldığı görülmüştür.
Kamu idaresinin savunmasında, bu durumun münferit bir olay olduğu ve yaklaşık maliyet ile en düşük teklif arasındaki farkın %13 gibi düşük bir oranda olduğu belirtilmiştir. Ancak, bu yaklaşım mevzuat açısından geçerli bir mazeret oluşturmamaktadır. Örneğin, Merkez Camii Çevre Düzenleme Yapım İşi, yaklaşık maliyetin %15,15 üzerinde ihale edilmişken, Ravlı Sokak Çevre Düzenleme Yapım İşi ise %19,94 oranında bir artışla sonuçlanmıştır. Her iki durumda da, ihale kararlarında gerekçelere yer verilmemiştir. Sonuç olarak, yaklaşık maliyetin üzerinde verilen tekliflerin en ekonomik olarak kabul edildiği ihalelerde, bu kararların neden alındığına dair gerekçelerin açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Bu durum, ihale süreçlerinin şeffaflığı ve kamu yararının gözetilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yaklaşık Maliyetin Üstünde Olan Tekliflere İhale Bırakıldığı Halde İhale Kararlarında Herhangi Bir Gerekçe Yazılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından ihalesi yapılan yapım işlerinde, yaklaşık maliyet tutarı üstünde kalan tekliflere ihale bırakıldığı halde ihale komisyon kararlarında herhangi bir gerekçe yazılmadığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesine göre; en düşük teklifin yaklaşık maliyetin üstünde olduğu ihalelerde, ihale komisyonunun idarenin hazırladığı yaklaşık maliyeti tekrar incelemesi ve tekliflerin neden yaklaşık maliyetin üstünde geldiğini araştırması gerekmektedir. Bu çerçevede, ihale komisyonununca yaklaşık maliyetin üstündeki teklifin en ekonomik teklif olarak dikkate alınması halinde, hangi nedenlerle kamu yararı ve hizmet gerekleri bulunduğunun belirtilmesi suretiyle ihale işleminin sonuçlandırılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, yapım işlerine ait ihale komisyonu kararlarında yaklaşık maliyetin üstündeki tekliflerin en ekonomik teklif olarak kabul edilmesinde yukarıda yer verilen tebliğ hükümlerine aykırı olarak herhangi bir gerekçe belirtilmeden ihalenin sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle, bulgunun sürekli, genel ve yaygın eksiklik olmayıp münferit bir işleme ilişkin olduğu, yaklaşık maliyet ile en düşük teklif arasındaki farkın yaklaşık
%13 olduğu ve yaklaşık maliyet ile en düşük teklif arasındaki farkın çok yüksek olmaması nedeni ile komisyon kararında gerekçeye yer verilmesine gerek duyulmadığı ifade edilmiştir.
İdare cevabında ileri sürülen görüşlerin kabulü mümkün değildir. Belediyenin 2024 yılında işlem gören iki yapım işi vardır. Her ikisinde de aynı durum söz konusudur. Merkez Camii Çevre Düzenleme Yapılması İşi’nin yaklaşım maliyeti 01.11.2022 tarihinde hazırlanmış 06.12.2022 tarihinde ihale edilmiştir. Dolayısıyla yaklaşık maliyetin güncellemesi söz konusu değildir. İş yaklaşık maliyetin %15,15 üstünde (14.372.161,54/16.550.000) ihale edilmiştir. Buna göre aradaki farkın düşük olduğunun söylenmesi doğru değildir ki mevzuata göre bunun bir önemi de bulunmamaktadır. Ravlı Sokak Çevre Düzenleme Yapım İşi’nde ise yaklaşım maliyet 08.04.2023 tarihinde hazırlanmış olup iş 02.05.2023 tarihinde yaklaşık maliyetin %19,94 üstünde (9.462.850,50/11.349.250,75) ihale edilmiştir.
Açıklamalardan anlaşılacağı üzere, yaklaşık maliyetin üzerindeki bedellerle Belediye yapım işi ihalelerini gerçekleştirmektedir ve bu ihale kararlarında yaklaşık maliyetin üstünde ihalenin karara bağlanmasına ilişkin herhangi bir gerekçe yazılmamıştır.
Sonuç olarak, yaklaşık maliyetin üstünde verilen tekliflerin en ekonomik teklif olarak kabul edildiği ihalelerde ihale kararında neden bu kararın verildiğine dair gerekçelerin yazılması gerekmektedir.