|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye şirketinden istihdam edilen personeller hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 3. maddesi, kamu görevine atanacak kişiler için arşiv araştırmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir. 4. maddede ise, arşiv araştırmasının kişinin adli sicil kaydı, kolluk kuvvetleri tarafından aranma durumu ve mahkeme kararları gibi unsurları içermesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Aynı kanunun 5. maddesi, güvenlik araştırmasının daha kapsamlı bir şekilde, kişinin göreviyle ilgili niteliklerini ve olası bağlantılarını incelemesi gerektiğini ifade etmektedir. 7. maddede ise, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonuçlarının değerlendirilmesi için bir Değerlendirme Komisyonu kurulması gerektiği belirtilmiştir. 2024 yılı içinde, belediye şirketinden 106 kişinin daimi ve geçici işçi olarak istihdam edildiği, ancak bu kişilere yönelik gerekli arşiv araştırması veya güvenlik soruşturmasının yapılmadığı tespit edilmiştir. Mevzuat gereği, kamu görevine başlamadan önce ilgili kurumlarca bu tür araştırmaların gerçekleştirilmesi zorunludur. |
BULGU: Yeni İstihdam Edilen Personeller Hakkında Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmasının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
2024 yılı içerisinde idarede istihdam edilmek üzere belediye şirketinden alınan personeller hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmadığı görülmüştür.
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 3’üncü maddesinde; arşiv araştırmasının, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılacağı belirtilmiştir. 4’üncü maddesinde de arşiv araştırmasının kişinin adli sicil kaydının, kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesi olduğu ifade edilmiştir.
Yine aynı Kanun’un 5’inci maddesinde; güvenlik araştırmasının arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin, görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerin, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesi şeklinde belirtilmiştir.
Kanun’un 7’nci maddesinde ise; Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulacağı ve komisyonun kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde 106 kişinin idarede istihdam edilmek üzere belediye şirketinden daimi ve geçici işçi olarak işe alındığı, alınan kişiler hakkında işe başlamadan önce yapılması gereken arşiv araştırması veya güvenlik soruşturmalarının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere bir kimsenin herhangi bir kamu görevine başlamadan önce hakkında ilgili kurumlarca arşiv araştırması ve/veya güvenlik soruşturması yapılması gerekmektedir.