|
ÖZET: Kira sözleşmelerinin uzatılmasıyla ilgili yapılan denetimlerde, Büyükşehir İlçe Belediyesi’ne ait taşınmazların kira sözleşmelerinin sona ermesine rağmen ihale yapılmadan meclis kararıyla uzatıldığı tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, kamu idarelerinin kiralama işlemlerinin belirli istisnalar dışında on yıldan fazla olamayacağını belirtmektedir. Ayrıca, kira sözleşmesinin sona ermesi durumunda taşınmazların tahliye edilmesi ve işgalin devam etmesi halinde ecrimisil alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonucunda, kira sözleşmesi sona eren ve tahliye edilmeyen 380 taşınmazın, ihale yapılmadan TÜFE oranında artışla kiralandığı belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu duruma dair bir açıklama yaparak, sözleşme süresi dolan taşınmazların tekrar ihale edilmesi için çalışmaların başlatıldığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin, kira sözleşmesi sona eren taşınmazların tahliyesi için gerekli adımları atması ve bu taşınmazların ihale yoluyla yeniden kiralanması önem arz etmektedir. Bu süreç, yasal düzenlemelere uygun bir şekilde yürütülmelidir. |
BULGU: Kira Sözleşme Sürelerinin İhale Yapılmaksızın Uzatılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresine ait olup kiraya verilen taşınmazların kira sözleşmelerinin sona ermiş olmasına karşın ihale edilmeden meclis kararıyla süresinin uzatıldığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesine göre genel bütçe kapsamındaki idarelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu kanuna göre yürütüleceği belirtilmiş, aynı Kanun’un “Kiralarda sözleşme süresi” başlıklı 64’üncü maddesi ile belirli istisnalar haricinde, kiraya verilecek taşınmazların kira süresinin on yıldan çok olamayacağı hüküm altına alınmıştır. Kanun’un “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi durumunda sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edileceği, hüküm bulunmaması halinde ise ecrimisil alınacağı öngörülmüştür. Ecrimisilin işgal eden tarafından rızaen ödenmemesi hâlinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı, ayrıca işgal edilen taşınmazın idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirileceği ve idareye teslim edileceği belirlenmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin altıncı fıkrasında 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları için de uygulanacağı ifade edilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun konut ve çatılı işyeri kiralarını düzenleyen “Uygulama alanı” başlıklı 339’uncu maddesinde ise kamu kurum ve kuruluşlarının, usul ve esas fark etmeksizin yaptıkları bütün kira sözleşmelerinde bu hükümlerin geçerli olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun’un konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmenin sona ermesini düzenleyen 347’nci maddenin birinci fıkrasında kiraya verenin sözleşmenin süresinin bittiğini öne sürerek sözleşmeyi sona erdiremeyeceği belirtilmiştir. Ancak on yıllık uzama süresinin sonunda kiraya verenin sürenin sona ermesini izleyen en az üç ay önceden bildirimde bulunarak sebep göstermeksizin sözleşmeyi sona erdirebileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyelerin kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na tabi olduğu, bu kanuna göre yapılan kiralama işlemlerinin belirli istisnalar dışında 10 yılı geçemeyeceği anlaşılmaktadır. Kira sözleşmesinin sona ermesiyle taşınmaz boşaltılmalı, işgalin devam ettiği durumda ise ecrimisil tahakkuk ettirilmeli, ecrimisilin ödenmediği durumlarda 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanmalıdır. Sözleşme süresinin sona ermesiyle işgal edilmiş sayılan taşınmazın idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilip idareye teslim edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, kira sözleşmesi sona eren ve tahliye ettirilmeyip meclis kararına istinaden aynı kişilere ihale yapılmaksızın TÜFE oranında artış yapmak suretiyle kiralanan 380 adet İdare taşınmazı olduğu, söz konusu kiralamaların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre ihale yapılmadan birer yıl uzatıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve sözleşme süresi dolan ve ek kira sözleşmesi ile kiralamasına devam edilen taşınmazların tekrar ihale edilmesine yönelik çalışmaların başlatıldığı belirtilmiştir.
Bu itibarla Kamu İdaresi tarafından kira sözleşmesi sona eren taşınmazların tahliyesi için gerekli işlemlerin yapılması ve söz konusu taşınmazların ihale yoluyla yeniden kiralanması gerekmektedir.