|
ÖZET: Altyapı kazı çalışmalarından elde edilen zemin tahrip bedellerinin tahsil edilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Yapılan incelemelerde, ilçe belediyelerinin sorumluluk alanlarındaki kazı çalışmalarından elde edilen gelirlerin, ilgili belediyelere aktarılmadığı belirlenmiştir. 2020 yılının Aralık ayında yapılan düzenlemelerle, bu gelirlerin doğrudan ilçe belediyeleri tarafından kaydedilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Ayrıca, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan genelge ile bazı durumlarda büyükşehir belediyelerine tahsil yetkisi verilmiştir.
Mevzuat hükümleri gereğince, 2020 öncesinde ve sonrasında elde edilen zemin tahrip bedellerinin ilçe belediyelerine aktarılması yasal bir zorunluluktur. Ancak, yapılan denetimlerde BASKİ tarafından hesaplanan 2022-2024 yıllarına ait zemin tahrip bedellerinin Gömeç Belediyesine iletilmediği tespit edilmiştir. Toplamda 1.890.483,75 TL tutarındaki bu bedelin, gecikmeksizin ilgili belediyeye ödenmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, BASKİ tarafından hesaplanan zemin tahrip bedellerinin tahsili için gerekli yasal süreçlerin başlatılması önem arz etmektedir. Bu durum, yerel yönetimlerin mali sürdürülebilirliği açısından kritik bir adım olacaktır. |
BULGU: Altyapı Kazı Çalışmalarından Elde Edilen Zemin Tahrip Bedellerinin Tahsil Edilememesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin gelir hesapları üzerinde yapılan incelemelerde, ilçe belediyelerinin sorumluluk alanlarındaki yerlerde yapılan kazı çalışmalarından elde edilen zemin tahrip bedellerinin Belediyeye ödenmediği tespit edilmiştir.
2020 yılının Aralık ayındaki değişiklikten önce, Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği’nin “Hesabın oluşumu ve geliri” başlıklı 14’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; büyükşehir ve ilçe belediyeleri cadde, bulvar, meydan ve sokaklarında yapılacak tüm kazılardan elde edilecek gelirlerin büyükşehir belediyesi bünyesinde açılacak altyapı yatırım hesabında toplanacağı ve sokakların kazısından elde edilen gelirlerin ilgili belediyeye aktarılacağı belirtilmiş idi. 24.12.2020 tarihinde yapılan değişiklik ile birlikte, ilçe belediyelerinin sorumluluğuna bırakılan yerlerde yapılacak kazılardan elde edilecek gelirlerin doğrudan ilgili ilçe belediyesince gelir olarak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Bununla birlikte, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlü tarafından 26.03.2021 tarihinde yayımlanan “Altyapı kazı izni ve harcı” konulu 2021/4 sayılı genelge ile bazı durumlarda ilçe belediyeleri sorumluluk alanlarında yapılacak kazıya ilişkin harçları tahsil etme yetkisi, söz konusu tutarları 15 gün içinde ilgili ilçe belediyesine göndermek şartıyla Büyükşehir Belediyesine verilmiştir.
İlgili mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere 24.12.2020 tarihinden önce doğrudan ve bu tarihten sonra da 2021/4 sayılı genelge hükümleri doğrultusunda ilçe belediyelerinin sorumluluk alanına giren yerlere ilişkin olarak Büyükşehir Belediyesi hesaplarına yatırılmış bulunan zemin tahrip bedellerinin ilgili ilçe belediyelerine aktarılması yasal bir zorunluluktur.
Yapılan inceleme sonucunda BASKİ tarafından hesaplanan 2022- 2024 yıllarına ait zemin tahrip bedellerinin Gömeç Belediyesine gönderilmediği tespit edilmiştir.
BASKİ tarafından 2022-2023-2024 yıllarına ait toplam 1.890.483,75 TL tutarında zemin tahrip bedelinin geciktirilmeden Gömeç Belediyesine ödenmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, BASKİ tarafından hesaplanan zemin tahrip bedellerinin tahsili için yasal süreçlerin başlatılması gerekmektedir.