|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye şirketi aracılığıyla istihdam edilen işçilerin zabıta olarak görevlendirildiğini ortaya koymuştur. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 128. maddesi, kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerinin memurlar ve diğer kamu görevlileri tarafından yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği, zabıta teşkilatının oluşturulması ve personel istihdamı ile ilgili düzenlemeleri içermektedir.
Yönetmelik, zabıta teşkilatının kadro ve unvanlarının belirlenmesi, atama izinleri ve sınav duyuruları gibi konuları kapsamaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, zabıta personeli arasında belediye şirketinden hizmet alımı yoluyla istihdam edilenlerin bulunduğu tespit edilmiştir. Zabıta teşkilatının idari kolluk yetkisi ve sunduğu hizmetlerin asli niteliği göz önüne alındığında, bu personelin zabıta olarak görev almasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmaktadır. Anayasa ve ilgili yönetmelikler doğrultusunda, zabıta hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli olan personelin, yalnızca Belediye Zabıta Yönetmeliği çerçevesinde istihdam edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, zabıta biriminin personel ihtiyacının karşılanmasında yönetmelikte belirtilen süreçlerin işletilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Hizmet Alımı Yoluyla Belediye Şirketinden İstihdam Edilen İşçi Personelin Zabıta Olarak Görevlendirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye şirketinden hizmet alımı suretiyle işçi olarak istihdam edilen personelin İdare tarafından zabıta olarak görevlendirildiği görülmüştür.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Genel İlkeler” başlıklı 128’nci maddesinde, genel idare esaslarına göre yürütülen kamu hizmetlerinin gerektirdiği görevlerden asli ve sürekli nitelik taşıyanların, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle gördürüleceği hüküm altına alınmıştır.
11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Belediye Zabıta Yönetmeliği”nin “Kuruluş” başlıklı 5’inci maddesinde, belediye zabıta teşkilatının 22/2/2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde belediye meclisi kararı ile oluşturulacağı; teşkilat oluşturulurken ihtiyaç duyulan nitelik, unvan ve sayıda personel istihdamının sağlanacağı, “Kadro ve Unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde, belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanlarının Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’e göre belirlenen zabıta daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Atama İzni ve Sınav Duyurusu” başlıklı 13’üncü maddesinde, atama yapılacak kadro unvan ve sayıları için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacağı, atama yapılacak boş zabıta memuru kadro sayıları ile bu kadroların sınıf ve derecelerini; sıralamaya esas olacak KPSS puan türü ile asgari puanı; başvuru tarihleri ile başvuru yöntemini; başvuru yapacak adayda aranılacak nitelikler ile istenilen belgeleri; yapılacak sınavın yeri, zamanı, türü, sınav konuları ve değerlendirme yöntemi ile gerekli görülen diğer hususları son başvuru tarihinden en az 30 gün önce Resmi Gazete ile Kamu İdaresinin ve Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet adreslerinde duyurması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan inceleme neticesinde, Zabıta Müdürlüğü personeli arasında belediye şirketinden hizmet yoluyla istihdam edilen personelin bulunduğu tespit edilmiştir.
Zabıta teşkilatının idari kolluk görev ve yetkisi olup, sunulan hizmet asli ve sürekli nitelik taşımaktadır. Bu sebepten ötürü zabıta teşkilatında görev yapacak personelin mesleğe kabulü, atamaları, görevde yükselmeleri gibi hususlar Belediye Zabıta Yönetmeliğinde düzenlenmiş olup, belediye şirketi üzerinden istihdam edilen işçilerin fiilen zabıta olarak görev yapmalarında açıkça mevzuata aykırılık bulunmaktadır.
Anayasanın 128’nci maddesine göre, genel idare esaslarına göre yürütülen ve süreklilik arz eden zabıta hizmetlerini yürütecek kamu görevlileri Belediye Zabıta Yönetmeliği’ne göre istihdam edilen personel olabileceğinden, bu hizmetlerin ilgili kişilerce verilmesi sağlanmalı, zabıta biriminin personel ihtiyacının giderilmesinde de Belediye Zabıta Yönetmeliğinde belirlenen sürecin işletilmesi gerekmektedir.