ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin personel giderleri, mevzuatta belirlenen sınırın önemli ölçüde üzerinde kalmaktadır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesine dayanan düzenlemeler gereğince, belediyenin yıllık toplam personel giderleri, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılmasıyla belirlenen tutarın yüzde kırkını geçememektedir. Ancak yapılan incelemeler, belediyenin 2024 yılı personel giderlerinin 66.469.159,47 TL olarak belirlendiğini ve bu tutarın yönetmelik hükümleriyle belirlenen sınırın 28.632.818,42 TL üzerinde olduğunu ortaya koymuştur.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 2023 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranı %58,46 olarak ilan edilmiştir. Belediyenin en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamı 59.693.836,07 TL olup, bu tutarın yeniden değerleme oranıyla artırılmış hali 94.590.852,64 TL’dir. Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, personel giderlerinin belirlenen üst sınırın altına inmesi durumunda yeni personel alımına izin verilecektir. Ancak mevcut durumda, personel giderlerinin yüksekliği nedeniyle yeni işçi alımları, İçişleri Bakanlığı’ndan izin alınmadığı sürece mümkün olmayacaktır.

BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye şirket personeli dahil personel giderlerinin, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle bulunan tutarının yüzde kırkının üzerinde olduğu görülmüştür.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesine istinaden 09/04/2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla kabul edilen “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları İle Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır belirlenmiştir. Anılan hüküm gereğince; idarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı belirtilmiştir.

Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacak ancak belirlenen oranları aşan idareler İçişleri Bakanlığından izin almak suretiyle şirketlerine işçi alımı yapabileceklerdir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanarak 25.11.2023 tarihli ve 32380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 554) uyarınca 2023 yılı için yeniden değerleme oranı % 58,46 olarak tespit ve ilan edilmiştir. Yapılan incelemede; Belediyenin en son yıl kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamı 59.693.836,07 TL, bu tutarın yeniden değerleme oranıyla artırılmış miktarı 94.590.852,64 TL’dir. Yönetmelik hükümlerine göre idarenin toplam personel giderinin üst sınırı 37.836.341,05 TL’dir. Belediyenin 2024 yılı personel giderleri toplamının 66.469.159,47 TL olduğu, Yönetmelik hükümleriyle belirlenen sınırın 28.632.818.42 TL tutarında aşıldığı görülmüştür.

Mevzuat hükümleri gereğince personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılmaması gerekmektedir.