|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinin icra daireleri ve mahkeme kararları çerçevesinde yapılan ödemelerde vadesi geçmiş borç sorgulaması yapılmadığını ortaya koymuştur. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesi, kamu idarelerinin her türlü ödeme işlemi için vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin temin edilmesini zorunlu kılmaktadır. 7524 sayılı Kanun ile bu gereklilik, mahkeme kararları ve icra emirleri dahil tüm ödemeleri kapsamaktadır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı Tahsilat Genel Tebliği, vadesi geçmiş borç toplamının 5.000 TL’yi aşması durumunda belge arama zorunluluğunu belirtmektedir. Bu belge arama yükümlülüğüne uyulmadan yapılan ödemeler için, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri çerçevesinde idari para cezası uygulanacaktır. 2024 yılı için bu ceza tutarı 31.837,78 TL olarak belirlenmiştir. Denetim sonucunda, ilgili idarelerin 02.08.2024 tarihinden sonra gerçekleştirdiği 17 ödeme sırasında vergi borcu sorgulaması yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu durumu kabul ederek vadesi geçmiş borç sorgulamalarının 01.01.2025 tarihinden itibaren yapılacağını ve bu konuya daha fazla özen gösterileceğini ifade etmiştir. Özetle, icra daireleri ve mahkeme ilamları çerçevesinde yapılan ödemelerde vadesi geçmiş borç sorgulaması yapılması zorunludur. |
BULGU: Mahkeme Kararları ve İcra Dairelerinin Ödeme veya İcra Emirleri Üzerine Yapılacak Ödemelerde Vadesi Geçmiş Borç Sorgulaması Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İcra dairelerinin ödeme veya icra emirleri üzerine yapılan ödemeler ile mahkeme ilamları üzerine yapılan ödemelerde İdarece vadesi geçmiş borç sorgulaması yapılmadan ödeme yapıldığı görülmüştür.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Amme alacağı ödenmeden yapılmayacak işlemler ile işlem yapanların sorumlulukları” başlıklı 22/A maddesinin birinci fıkrasında; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerinin yapacağı her türlü ödemelerde vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin aranılması gerektiği ifade edilmiştir.
28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 1’inci maddesi ile 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “her türlü ödemelerde” ibaresi “her türlü ödemelerde (mahkeme kararları ve icra dairelerinin ödeme veya icra emirleri üzerine yapılacak ödemeler dâhil)” şeklinde değiştirilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Seri: A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliği’nin “V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” bölümünde kapsama giren amme alacaklarının toplam 5.000 TL’yi aşması halinde vadesi geçmiş borcun bulunmadığına dair belge aranılacağı belirtilmiştir. Vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge arama zorunluluğu getirilen kurum ve kuruluşlarca yapılacak ödeme/işlemler sırasında, tahsil dairelerinin verdiği bilgiye istinaden kapsama giren alacak türlerinin toplam tutarının 5.000 TL’yi lirayı aşmaması halinde, borcun bulunmadığı kabul edilerek gerekli ödeme/işlemler yapılacaktır.
Anılan Tebliğ ile zorunluluk getirilen vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgeyi aramadan ödeme yapanlara ve işlem tesis edenlere verilecek idari para cezaları hakkında Tebliğin 6’ncı bölümünün 2’nci maddesi gereği 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanacaktır. Buna göre, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgeyi aramadan ödeme yapanlara ve işlem tesis eden kurum ve kuruluşlara, her bir ödeme/işlem için ayrı ayrı olmak üzere belgenin aranılması gereken yılda uygulanacak olan idari para cezası tutarı esas alınarak takibata selahiyetli tahsil dairesi tarafından idari para cezası (2024 yılı için 31.837,78 TL) tatbik edilecektir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından Kanun’un yürürlük tarihi olan 02.08.2024 tarihinden sonra 17 adet ödeme yapıldığı ve bu ödemelerin hiçbirinde vergi borcu sorgulaması yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu husus kabul edilmiş olup vadesi geçmiş borç sorgulaması işlemlerinin 01.01.2025 tarihi itibariyle yapıldığı ve söz konusu hususa daha fazla dikkat edileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, icra dairelerinin ödeme veya icra emirleri üzerine yapılan ödemeler ile mahkeme ilamları üzerine yapılan ödemelerde vadesi geçmiş borç sorgulaması yapılmadan ödeme yapılmaması gerekmektedir.