|
ÖZET: Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmemesi, alacaklılar tarafından icra takiplerinin başlatılmasına ve sonuç olarak faiz ile icra giderleri gibi ek yükümlülüklere yol açmaktadır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bu durumun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uyulmadığını ortaya koymuştur. Yapılan incelemelerde, 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların zamanında ödenmediği ve bu nedenle 2024 yılı itibarıyla 40.717.252,47 TL tutarında faiz ve icra giderinin tahakkuk ettiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi, 27.11.2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile belediye şirketlerinin borçlarının kesinti kapsamına alındığını belirtmiştir. Bu durum, belediye personel ücretleri ve hizmet hakedişlerinin ödemelerinde ciddi sıkıntılara yol açmıştır. Kamu hizmetlerinin sürdürülebilmesi için cari ve geçmiş dönem faturaları arasında bir denge sağlanmaya çalışıldığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, belediyenin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması durumunda, 5018 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesine uygun hareket edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, bütçe emanetleri ve diğer yükümlülüklerin zamanında ödenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetlerinde Bekleyen Tutarların Kayıtlara Alınış Sırasına Göre Ödenmemesi Nedeniyle Faiz ve İcra Giderleri Gibi Yükümlülüklere Katlanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği, borçların zamanında ödenmemesi nedeniyle alacaklılar tarafından icra takipleri başlatıldığı ve icra takipleri sonucunda faiz ve icra giderleri gibi yükümlülüklere katlanıldığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği; sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 249’uncu maddesinde, bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemeler neticesinde; bütçe giderlerinin gerçekleşmesi sırasında nakit yetersizliğinden dolayı 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların ilgililere ödenmesi aşamasında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uyulmadığı, borçların zamanında ödenmemesi nedeniyle alacaklılar tarafından icra takipleri başlatıldığı ve icra takipleri sonucunda 2024 yılı içerisinde 40.717.252,47 TL faiz ve icra gideri tahakkuk ettiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, 27.11.2024 tarihli ve 32735 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile belediye şirketlerinin borçları da kesinti kapsamına alındığı ve İller Bankasında Belediye adına tahakkuk eden bu paydan 2024 Aralık ayından itibaren %40 oranına kadar kesinti yapılmaya başlandığı, söz konusu durumun gerek Belediye personel ücretlerinin ve gerekse hizmet hakedişlerinin ödemelerinde ciddi sıkıntılar yaşanmasına neden olduğu belirtilerek yasalarca yüklenen kamu hizmetlerinin asgari düzeyde de olsa sürdürülebilmesi ve Belediyenin mümkün mertebe geçmiş dönem faiz ve diğer yasal giderlere katlanmaması için cari ve geçmiş dönem faturalarının ödenmesi arasında bir denge oluşturulmaya çalışıldığı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, Belediyenin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde 5018 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesine uygun şekilde hareket edilmesi gerekmektedir.