|
ÖZET: İdare tarafından gerçekleştirilen bir yapım işinde, alt yükleniciye devredilen iş kısımlarının mevzuatın belirlediği limitleri aştığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale edilen Gençlik Merkezi Yapım İşinde, işin tamamının alt yükleniciye yaptırıldığı görülmüştür. Kanunun 15. maddesi, alt yüklenicilerin belirlenmesi ve sorumlulukları hakkında düzenlemeler içermekte, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını vurgulamaktadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde, alt yüklenicinin tanımı yapılmış ve işin tamamının alt yüklenicilere devredilemeyeceği belirtilmiştir. Ayrıca, tek bir alt yükleniciye verilebilecek iş bölümlerinin toplam bedeli, sözleşme bedelinin %30’unu geçemezken, alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin toplam bedeli ise %50 ile sınırlıdır. İncelemeler sonucunda, söz konusu yapım işinin tamamının alt yükleniciye devredilmesi, bu şartnameye aykırılık teşkil etmektedir. Bu bağlamda, belediyenin alt yüklenici çalıştırma izni verirken mevzuatta belirtilen hükümlere titizlikle uyması gerekmektedir. Aksi takdirde, saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi temel ihale ilkelerine aykırılık söz konusu olacaktır. Dolayısıyla, 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerde, alt yüklenici çalıştırılmasına onay verilmeden önce ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: İdare Tarafından İhale Edilen Bir Yapım İşinde Alt Yükleniciye Yaptırılan İş Kısımlarının Mevzuatın Belirlediği Limitlerin Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında ihalesi gerçekleştirilen Gençlik Merkezi Yapım İşinde, işin tamamının alt yükleniciye yaptırıldığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Alt yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesinde, “İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.”
Denilmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin; “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde alt yüklenici; sözleşme konusu işin nev’i itibarıyla bir kısmını yüklenici ile yaptığı sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişi şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Şartname’nin “Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 20’nci maddesinde; “İşin tamamı alt yüklenicilere yaptırılamayacağı gibi işin niteliğinden kaynaklanan sebeplerle veya teknik zorunluluklar nedeniyle ihale dokümanında farklı oranlar belirlenmesi durumu hariç, tek bir alt yükleniciye yaptırılacak iş bölümlerinin toplam bedeli sözleşme bedelinin %30’unu; alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin toplam bedeli ise sözleşme bedelinin %50’sini geçemez.”
Denilmektedir.
Buna göre yapım işlerinde işin tamamı alt yüklenicilere yaptırılmayacağı gibi işin niteliğinden kaynaklanan sebeplerle veya teknik zorunluluklar nedeniyle ihale dokümanında farklı oranlar belirlenmesi durumu hariç, tek bir alt yükleniciye yaptırılacak iş bölümlerinin toplam bedeli sözleşme bedelinin %30’unu, alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin toplam bedeli ise sözleşme bedelinin %50’sini geçemeyecektir.
Belediye tarafından ihalesi gerçekleştirilmiş olan yapım işlerine ilişkin alt yüklenici sözleşmelerinin incelenmesi sonucunda; Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı olarak yapım işinin tamamının alt yükleniciye yaptırıldığı tespit edilmiştir. Tek bir alt yüklenici sözleşme bedelinin en fazla %30’luk kısmını yapabilir. Bu orandan daha fazla yaptırılacak iş söz konusu Şartname’ye aykırılık oluşturacaktır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde alt yüklenici çalıştırılması ancak belirli şartlar altında, belediyenin izni doğrultusunda mümkündür. Alt yüklenici çalıştırılması konusunda belediyenin mevzuatta belirlenen hükümlere uymaması saydamlık, rekabet, eşit muamele gibi temel ihale ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir.
Bu itibarla, Belediye tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan yapım işi ihalelerinde alt yüklenici çalıştırılmasına onay verilirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi gerekmektedir.