|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mali tablolarında bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığını ortaya koymuştur. 04.11.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 47 Sıra Numaralı Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Genel Tebliğ, duran varlıkların amortisman işlemlerinin nasıl yapılması gerektiğini belirlemektedir. Bu tebliğe göre, varlıkların yararlanma süresine göre her yıl eşit olarak amortisman ayrılması ve bu işlemlerin muhasebe kayıtlarına uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmasının zorunlu olduğunu vurgulamaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, 3.077.957,52 TL değerindeki bir varlık için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu duruma ilişkin düzeltici işlemlere başladığını bildirmiştir. Sonuç olarak, amortismana tabi varlıklar için gerekli işlemlerin yapılmaması, 2024 yılı Bilançosu ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hatalara yol açmıştır. Bu nedenle, amortisman işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi ve muhasebe bilişim sistemlerinin etkin bir şekilde entegre edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Maddi Duran Varlıklara İlişkin Amortisman İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
2024 yılı mali tablolarında amortismana tabi olduğu halde bazı varlıklara amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 Sıra Numaralı Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde duran varlıklara uygulanacak amortisman ve tükenme paylarına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş olup; amortisman ve tükenme payının, varlığın yararlanma süresine göre Tebliğ ekinde yer alan süre ve oranlara göre her yıl eşit olarak ayrılması gerektiği, duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi değerlerinin maliyet bedeli olduğu ve amortismana tabi her bir varlığın duran varlıklar amortisman defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Ayrıca söz konusu işlemlerin muhasebeleştirilmesine ilişkin olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;
Maddi duran varlıklara ilişkin 187’nci maddesinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı,
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliği ve işleyişinin açıklandığı 202’nci ve 203’üncü maddelerinde ise söz konusu hesabın maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı ve maddi duran varlık hesapları için ayrılan amortisman tutarlarının yılsonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği,
hüküm altına alınmıştır.
İlgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; bir varlığın amortismanının ancak varlığın maliyet bedeli kadar olabileceği ve varlığın maliyet bedeline ulaşıncaya kadar her yıl amortisman ve tükenme payının ayrılması gerektiği anlaşılmaktadır
Ancak yapılan incelemede, Kurum mali tablolarında kayıtlı değeri 3.077.957,52 TL olan amortismana tabi duran varlık için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresince bulguya ilişkin düzeltici işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, amortismana tabi olduğu halde amortisman ayrılmayan varlıklar nedeniyle 2024 yılı Bilançosu ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya sebebiyet verilmiş olup, duran varlıklara ilişkin amortisman işlemlerinin yukarıda yer verilen Tebliğ ve Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılması, taşınır-taşınmaz bilgi sistemlerinin etkin hale getirilerek, muhasebe bilişim sistemleri ile entegrasyonunun sağlanması gerekmektedir.