|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu, büyükşehir ilçe belediyesi sınırları içinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işletmelerin varlığını ortaya koymuştur. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri, ilçe belediyelerinin ruhsatlandırma ve denetleme görevlerini belirlemekte; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ise ruhsat alınmadan iş yeri açılmasının yasak olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, iş yeri açma izinlerinin harca tabi olduğunu belirtmektedir.
Denetim sonucunda, Vergi Dairesi Başkanlığı’ndan elde edilen verilerle, belediyenin ruhsatlandırdığı iş yerleri karşılaştırıldığında, 2023 yılında tespit edilen 5164 ruhsatsız iş yerinden yalnızca 407’sinin 2024 yılı içinde ruhsatlandırıldığı anlaşılmıştır. Kamu idaresi, ruhsatlandırma süreçlerinin devam ettiğini bildirmiştir. Bu bağlamda, ilgili birimler arasında iş birliğinin artırılması, ruhsatlandırma denetim sisteminin güçlendirilmesi ve ruhsatsız işletmelere karşı gerekli idari yaptırımların uygulanması önem arz etmektedir. Sonuç olarak, iş yeri açma izinlerine dair tahsilat süreçlerinin etkinleştirilmesi, belediye sınırları içindeki işletmelerin yasal çerçevede faaliyet göstermesi açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyette Bulunan İş Yerlerinin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren iş yerlerinin bulunduğu görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve İlçe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde; sıhhî iş yerleri, 2 ve 3’üncü sınıf gayrisıhhî müesseseler, umuma açık istirahat ile eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek görevinin ilçe belediyelerinin uhdesinde olduğu belirtilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri Açılması” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan iş yeri açılamayacağı ve çalıştırılmayacağı ifade edilmiş olup, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan iş yerlerinin kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir iş yeri açılmasının, iş yeri açma ve izin harcına tabi olduğu belirtilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca belediye sınırları içerisinde açılacak iş yerlerinin İdare tarafından ruhsatlandırılması ve bu iş yerlerinden söz konusu harcın tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Vergi Dairesi Başkanlığından temin edilen Belediye sınırları içerisindeki aktif iş yerlerinin listesi ile Belediyenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermiş olduğu yerlerin listesinin karşılaştırılması sonucu tespit edilerek 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer verilen 5164 adet ruhsatsız işyerinden 2024 yılı içerisinde sadece 407 tanesinin ruhsatlandırıldığı görülmüştür. Kamu İdaresince işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmayan işletmelere ilişkin ruhsatlandırma süreçlerinin devam ettiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, ilgili birimler arasında koordinasyonun sağlanarak, ruhsatlandırma süreçlerine ilişkin denetim ve kontrol sisteminin iyileştirilmesi, ruhsatsız olarak faaliyet yürüten işletmelere yönelik gerekli idari yaptırımların uygulanması ve diğer taraftan da 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında tahsil edilmesi gereken işyeri açma izni ruhsat harcına yönelik tahsilat süreçlerinin etkinleştirilmesi gerekmektedir.