|
ÖZET: Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde faaliyet gösteren müzelerin giriş ücretlerinden Aksu Belediyesine aktarılması gereken payların takip ve tahsilatının yapılmadığı tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddesi gereğince, müze giriş ücretlerinin %5’inin belediye payı olarak ayrılması ve bu tutarın, müzenin bulunduğu belediyeye belirli bir süre içinde ödenmesi zorunludur. Ayrıca, büyükşehir belediyeleri tarafından tahsil edilen payların %75’inin, nüfus oranlarına göre ilçe belediyelerine dağıtılması gerektiği de belirtilmiştir.
Yapılan denetimlerde, Perge, Antalya Müzesi, Alanya Müzesi gibi önemli müzelerin bulunduğu Aksu bölgesinde, Büyükşehir Belediyesi tarafından Aksu Belediyesine herhangi bir pay aktarılmadığı ortaya çıkmıştır. Danıştay kararları, müze tanımının yalnızca kapalı alanlarla sınırlı olmadığını, aynı zamanda ören yerlerini de kapsadığını vurgulamaktadır. Bu durum, Aksu Belediyesi’nin önemli bir gelir kaynağından mahrum kalmasına neden olmaktadır. Kamu idaresi, müze giriş ücretlerinden alınacak payların tahsili için Büyükşehir Belediyesi ile gerekli yazışmalara başlamıştır. Bu bağlamda, Aksu Belediyesine aktarılması gereken payların takibi ve tahsili için gerekli adımların ivedilikle atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Müze Giriş Ücretlerinden Alınması Gereken Belediye Paylarının Takip ve Tahsilinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde işletilen müzelerin/ören yerlerinin giriş ücretlerinden alınan paylardan Aksu Belediyesine aktarılması gereken tutarların takip ve tahsilinin yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Müze giriş ücretleri ile madenlerden belediyelere pay” başlıklı mükerrer 97’nci maddesinde;
Cumhurbaşkanlığına bağlı milli saraylar hariç belediye ve mücavir alan sınırları içinde gerçek ve tüzelkişilerce işletilen her türlü müzelerin giriş ücretlerinin %5’inin belediye payı olarak ayrılacağı,
Belediye payı olarak ayrılan miktarın, tahsilini takip eden ayın 15 inci günü akşamına kadar müzenin bulunduğu yer (27.6.1984 gün ve 3030 sayılı Kanunun uygulandığı şehirde Büyük Şehir Belediyelerine) belediyesine ödenmesinin mecburi olduğu,
Büyükşehir Belediyelerince tahsil edilen payın yüzde 75’inin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca bildirilecek son genel nüfus sayımı sonuçlarına göre nüfusları oranında ilgili ilçe belediyelerine dağıtılacağı,
Hüküm altına alınmıştır.
Mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere, büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde belediye sınırları içerisinde işletilen müzelerin giriş ücretinin yüzde 5’inin büyükşehir belediyelerine aktarılması, aktarılan tutarın yüzde 75’inin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca bildirilecek son genel nüfus sayımı sonuçlarına göre nüfusları oranında ilgili ilçe belediyelerine dağıtılması gerekmektedir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir belediyesinin gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinde ise, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile ilçe belediyelerinin; tahsil ettikleri vergiler ve benzeri malî yükümlülüklerden birbirlerine ödemeleri gereken paylar ile su, atık su ve doğalgaz bedellerini zamanında yatırmadıkları takdirde, ilgili belediye veya bağlı kuruluşun talebi üzerine söz konusu tutarın, İller Bankası tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
Ancak yapılan incelemede, Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde Perge, Antalya Müzesi, Alanya Müzesi, Side Müzesi, Aspendos, Xanthos ve Patara gibi pek çok müze ve ören yeri bulunmasına rağmen Büyükşehir belediyesi tarafından Aksu Belediyesine herhangi bir pay aktarılmadığı tespit edilmiştir.
Danıştay 9. Dairesinin hem 11.12.1991 tarihli ve E.1991/1456, K.1991/4138 sayılı hem de 04.02.1997 tarihli ve E.1995/2645, K.1997/363 sayılı Kararlarında her türlü müze tabirinin kapalı yerler dışında eski eserleri ihtiva eden, özel koruma altına alınan, Kültür ve Turizm Bakanlığınca giriş ücretine tabi tutulan ören yerlerini de kapsadığı, dolayısıyla bu yerlerin giriş ücretlerinden de belediye payı ayrılması gerektiği belirtildiğinden, sınırları içerisinde Perge gibi gelir potansiyeline sahip ören yerine sahip olan Aksu Belediyesi’nin bu gelirlerden mahrum kalması düşünülemez. Kamu İdaresince müze giriş ücretlerinden pay alınmasına ilişkin olarak Büyükşehir Belediyesi ile gerekli yazışmalara başlanıldığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, Büyükşehir Belediyesi tarafından tahsil edilen müze giriş bedellerinden Aksu Belediyesine aktarılması gereken payın takibi ve tahsili için gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir.