|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyesi sınırları içinde bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesi, belediyelerin bu ruhsatları verme yetkisini tanımaktadır. Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, işyerlerinin açılmasının işyeri açma izni harcına tabi olduğunu belirtmektedir. 2005 tarihli yönetmelik ise, ruhsat alınmadan işyeri açılamayacağını ve ruhsatsız işletmelerin kapatılacağını vurgulamaktadır.
Yapılan denetimlerde, 31 Aralık 2024 itibarıyla belediye sınırları içinde toplam 4240 işyeri tespit edilmiş, bunlardan 268’inin ruhsata tabi olmadığı, 3462’sinin ruhsatlı olduğu ve 510’unun ise ruhsatsız faaliyet gösterdiği belirlenmiştir. Kamu idaresi, ruhsatsız işletmelere yönelik ruhsatlandırma işlemlerinin başlatıldığını ve devam ettiğini bildirmiştir. Bu durum, hem belediyenin harç gelirlerinin kaybını önlemek hem de ruhsatsız işletmelerin kontrol altına alınması açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle, ruhsatsız işyerleri hakkında gerekli tespitlerin yapılması ve mevzuat çerçevesinde gerekli işlemlerin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Gösteren İşyeri ve İşletmelerin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde yer alan bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulundukları görülmüştür.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un, 3’üncü maddesinin (b) bendinde, belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediyelerin yetkili olduğu belirtilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının işyeri açma izni harcına tabi olduğu belirtilmiştir.
14.07.2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinin (a) fıkrasında, belediyeler yetkili idare olarak tanımlanmış olup, söz konusu Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesi ile yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı ifade edilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümlerine göre belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde yetkili idareyi belediye olarak tanımlamaktadır. Dolayısıyla belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının ilgili belediye tarafından verilmesi, ruhsatsız faaliyette bulunan işyerlerinin ise kapatılması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde Belediyenin yetki ve görev sınırları içinde 31.12.2024 tarihi itibarıyla toplam 4240 adet işyerinin bulunduğu, bunlardan 268 adet işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’e tabi olmadığı, 3462 adet işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunduğu ve 510 adet işyerinin ise işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işyeri ve işletmelere yönelik ruhsatlandırma işlemlerinin başlatıldığı ve bu işlemlerin devam ettiği belirtilmiştir.
Bu itibarla gerek söz konusu harç gelirlerinden mahrum kalınmaması, gerekse bazı işyerlerinin Belediye kontrolü dışında ruhsatsız bir şekilde faaliyetini sürdürmesini engellemek üzere, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmayan işyerleri hakkında gerekli tespitlerin yapılması ve mevzuatın öngördüğü işlemlerin tesis edilmesi gerekmektedir.