|
ÖZET: İdarenin tasarrufundaki taşınmazların, belediye şirketine ihalesiz olarak işletilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Bu kapsamda, belediyeye ait otel, akçatekir restoran, belemedik restoran ve bungalovların, ihale süreci olmaksızın belediye şirketine devredildiği belirlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 48. maddesi, kamu idarelerine ait malların yönetiminde verimlilik ve tutumluluk ilkelerine uyulmasını zorunlu kılmakta, bu ilkelere aykırı işlemlerden kaynaklanan zararlardan sorumlu tutulacakları vurgulamaktadır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 1. maddesi, kamu kurumlarının alım, satım, hizmet ve kiralama işlemlerinin belirli kurallara göre yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. İncelemeler, belediyenin diğer kamu kurumlarından tahsis edilen taşınmazları, ihalesiz olarak kendi şirketine devretme uygulamasının, ilgili sözleşmelerdeki hükümlerle çeliştiğini göstermektedir. Bu sözleşmeler, taşınmazların sadece belediye şirketine değil, üçüncü şahıslara da devredilebileceğini öngörmektedir. Sonuç olarak, belediye tarafından taşınmazların ihalesiz bir şekilde devredilmesi, 2886 sayılı kanuna aykırıdır. Bu nedenle, söz konusu taşınmazların ihale edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresinin, taşınmazların yönetiminde yasal çerçevelere uygun hareket etmesi, hukukun üstünlüğü ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İdarenin Tasarrufunda Bulunan Taşınmazların Belediye Şirketince İhalesiz Olarak İşletilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin tasarrufundaki otel, akçatekir restoran, belemedik restoran ve bungalovların belediye şirketine ihalesiz olarak kullandırıldığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 48’inci maddesinde, Kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemleri, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı ve bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenler sorumlu olacağı belirtilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun Kapsam başlıklı 1’inci maddesinde: “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.”
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” Denilmektedir.
Yapılan incelemede, idare tarafından diğer kamu kurumlarından tahsis edilen veya kiralanan yerlerden olan otel, akçatekir restoran, belemedik restoran ve bungalovların belediye şirketine ihalesiz olarak devredildiği görülmüştür.
Kamu idaresi tarafından, diğer kamu kurumlarından belediyeye tahsis ya da kiralanan taşınmazlar için sözleşmelerde tamamı belediyenin iştiraki olan şirket tarafından alt yüklenici olarak kullanabileceği belirtilmesi sebebiyle herhangi bir ihale işlemi gerçekleştirilmediğini ve bulguda belirtilen, Belediye şirketi tarafından ihalesiz işletilen taşınmazlardan olan çay ocağının ihalesi gerçekleştirilmiş olup en yüksek rakamı veren işletmeciye verildiği ifade edilmişse de öncelikle diğer kamu kurumlarından alınan tüm taşınmazların kiralama yoluyla elde edildiği, ilgili kiralama sözleşmelerinde de kamu kurumlarından onay alınarak kiralanan taşınmazların, sadece belediye şirketi değil üçüncü şahıs ve şirketlere de alt kiracılık veya devir yoluyla verilebileceği hükmü yer almaktadır. Yapılan bu işlemlerin kiracılık sözleşmesinin devamı için bir zorunlu şart olmasının yanı sıra bu hükümler idarenin ilgili taşınmazları ihalesiz bir şekilde kullandırmasının cevaz vermeyip aksine ilgili kamu kurumlarından izin alıp gelir getirici faaliyetlerinde yine 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na tabi olduğu durumunu değiştirmediği değerlendirilmektedir.
Belirtilen mevzuat hükümlerinde İdarenin taşınır ve taşınmazlarının üçüncü şahıslar tarafından kullanımı 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na tabi olup ihalesiz şekilde bu varlıkların belediye tarafından belediye şirketine ihalesiz olarak devredilmesi mümkün değildir. Bu sebeple belediye tarafından söz konusu taşınmazların ihale edilmesi gerekmektedir.