|
ÖZET: Mevduat faiz gelirleri üzerinden yapılan vergi tevkifatlarının hatalı muhasebeleştirilmesi, 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ele alınmıştır. İncelemeler sonucunda, bu tevkifat tutarlarının 830 Bütçe Giderleri Hesabına kaydedildiği ve dolayısıyla faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden 800 Bütçe Gelirleri Hesabında izlendiği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, faiz gelirleri stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden 600 Gelirler Hesabında, ilgili stopaj kesintileri ise 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilmelidir.
Bu hatalı uygulama, 5393 sayılı Belediye Kanunu çerçevesinde belirlenen borçlanma limitleri ve yıllık personel gideri tavan tutarlarının yanlış hesaplanmasına yol açabilir. Kamu İdaresi, bu duruma ilişkin gerekli muhasebe kayıtlarının yapılmaya başlandığını bildirmiştir. Sonuç olarak, mevduat faiz gelirlerinin net tutarları üzerinden 800 Bütçe Gelirleri Hesabında izlenmesi, bütçe gelirleri ile ilgili sınırlamaların doğru bir şekilde uygulanabilmesi ve Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu’nun güvenilir bilgi sunabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mevduat Faiz Gelirleri Üzerinden Yapılan Tevkifat Tutarlarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından mevduat faiz gelirleri üzerinden yapılan vergi tevkifatı tutarlarının, 830 Bütçe Giderleri Hesabına kaydedilmesi neticesinde faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden 800 Bütçe Gelirleri Hesabında izlendiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Bütçe uygulama sonuçları tablosu ilkeleri” başlıklı 7’nci maddesinde; kamu idarelerinin bütçe gelir ve bütçe gider hesaplarının, yılı bütçe düzenlemesi ve diğer mevzuatla bütçe geliri ve bütçe gideri olarak tanımlanan işlemlerinin kaydına mahsus olduğu belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 57’nci maddesinde yer alan düzenlemede, tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden 600 Gelirler Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirileceği ifade edilmiş olup hesaba aktarılan net faiz tutarlarının 102 Banka Hesabında izleneceği hüküm altına alınmıştır. Maddenin devamında ise faiz gelirlerinin bütçe hesapları ile ilişkilendirilmesinde banka hesaplarına aktarılan net tutarların esas alınacağı belirtilmiştir.
Mevduat faiz gelirleri üzerinden yapılan vergi tevkifatı tutarlarının 830 Bütçe Giderleri Hesabında muhasebeleştirilmemesi, banka hesaplarına aktarılan net faiz tutarlarının doğrudan 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Ancak yapılan incelemede faiz gelirleri üzerinden yapılan tevkifat tutarlarının 830 Bütçe Giderleri Hesabında muhasebeleştirildiği bu suretle mevduat faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden 800 Bütçe Gelirleri Hesabında izlendiği tespit edilmiştir.
Söz konusu durum, kesinleşmiş bütçe gelirleri esas alınarak belirlenecek 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda yer verilen borçlanma limiti ve yıllık personel gideri tavan tutarlarının olması gerekenden fazla belirlenmesine neden olacaktır.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli muhasebe kayıtlarının yapılmaya başlandığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Kamu İdaresi tarafından mevzuatta bütçe gelirleri esas alınarak belirlenen sınırlamalarda fiili duruma göre işlem tesis edilebilmesi ve Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu’nun doğru ve güvenilir bilgi içerebilmesini teminen mevduat faiz gelirlerinin net tutarlar üzerinden 800 Bütçe Gelirleri Hesabında izlenmesi gerekmektedir.