|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kamu ihale süreçlerinde mevzuata uygun hareket etmediğini ortaya koymaktadır. Yapım işlerine dair sözleşmelerde yer almayan veya fiyatı belirlenmemiş işlerin bedellerinin, fatura veya proforma faturaya dayalı olarak belirlendiği, ancak bu faturaların yerel rayiçlere uygunluğunun ticaret ve sanayi odasından onay alınmadan gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme ve Genel Şartnameler, yeni iş kalemlerinin fiyatlarının nasıl hesaplanması gerektiğini açıkça düzenlemektedir.
Denetim raporunda, Serhat Mahallesi’nde gerçekleştirilen “Kültür Merkezinin Kreş ve Gündüz Bakım Evi Olarak Düzenlenmesi İşi” ve “Alzheimer ve Yaşlı Yaşam Merkezi Yapılması İşi” gibi projelerde, iş artışı kapsamında yeni imalatların fiyatlarının onay alınmadan belirlendiği belirtilmiştir. Bu durum, önceki denetimlerde de vurgulanmış olmasına rağmen herhangi bir düzeltici adım atılmaması nedeniyle tekrar gündeme gelmiştir. İdare, yeni birim fiyat tespitinde gereken özenin gösterileceğini ve kontrol mekanizmalarının güçlendirileceğini ifade etmiştir. Yeni fiyatların belirlenmesinde piyasa fiyatlarının dikkate alınması gerektiği, ayrıca kar ve genel giderlerin eklenmesi için rayiç fiyatların ticaret ve sanayi odasından onaylatılması gerektiği de raporda belirtilmiştir. Bu süreçlerin doğru bir şekilde yürütülmesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İş Artışı Kapsamında Yeni Fiyatların Belirlenmesinde Mevzuata Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İhale Kanunu kapsamında ihale edilen yapım işlerinde sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının fatura/proforma faturaya dayalı olarak oluşturulduğu ancak faturaların yerel rayiçlere uygun olduğuna ilişkin ticaret ve/veya sanayi odasının onayının alınmadığı görülmüştür.
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşmenin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belli olmayan işlere ait birim fiyat tespiti ile iş kalemi miktarının değişmesi” başlıklı 28’inci maddesinde; sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelinin, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre hesap edileceği düzenlenmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde ise, işin ilk sözleşmesinde bulunmayan veya fiyatı belli olmayan işlerin fiyatının nasıl tespit edileceği açıklanmıştır.
Anılan 22’nci madde hükmünün ikinci fıkrası düzenlemesine göre, yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre fıkra metninde yer alan sıralamaya uyularak oluşturulan analizlere, üçüncü fıkrada yer alan rayiçlerin biri, birkaçı veya tamamının kaynakların verimli kullanılması gözetilerek uygulanması suretiyle yeni fiyatın hesap edilmesi gerekmektedir.
Söz konusu üçüncü fıkrada yeni fiyatın tespit edilmesinde kullanılacak rayiçler;
“İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye verdiği teklif rayiçler.
İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.” şeklinde sıralanmıştır.
İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçlerin yeni fiyat hesabında rayiç olarak esas alınması mümkündür.
2023 yılı denetim raporunda da yer verilen bulgu konusu incelendiğinde 2024 yılı denetimlerinde; Serhat Mahallesi’nde “Kültür Merkezinin Kreş ve Gündüz Bakım Evi Olarak Düzenlenmesi İşi” ve “Mülkiyeti Belediyemize Ait İlk Yerleşim Mahallesinde Alzheimer ve Yaşlı Yaşam Merkezi Yapılması İşi”nde iş artışı kapsamındaki bir kısım yeni imalatların fiyatlarının proforma faturalarının odaya onaylattırılmadan belirlendiği görülmüştür.
Söz konusu hususlar önceki denetim raporunda da konu edilmiş olup sonrasında herhangi bir düzeltici işlem yapılmaması sebebiyle yeniden bulgulaştırılmıştır.
İdare cevabında yeni birim fiyat tespiti hususunda gerekli hassasiyetin gösterilmeye devam edileceği ve daha etkin kontrolün sağlanacağı ifade edilmiştir.
Yeni fiyatın Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili hükümleri gereğince belirlenmesinde piyasa fiyatlarından yararlanılması durumunda; kar ve genel gider ihtiva etmeyen rayiç fiyata ait faturaların ticaret ve/veya sanayi odasına onaylatılması, analiz yapılması, bulunan tutar üzerine yüklenici karı ve genel giderin eklenerek belirlenmesi gerekmektedir.