|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin imar planına uygun bir imar programı hazırlamadığını ortaya koymuştur. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 10. maddesi gereğince, belediyelerin imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde, bu planları uygulamak amacıyla beş yıllık imar programları oluşturması zorunludur. Bu programlar, kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanların bildirilmesi ve kamulaştırma için gerekli ödeneklerin yıllık bütçelere eklenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.
Yapılan incelemeler, belediyenin çeşitli bölgeler için imar planları bulunsa da, bu planların yürürlüğe girmesinden sonra üç ay içinde gerekli beş yıllık imar programlarının hazırlanmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, bu durum kamulaştırmaların düzensiz bir şekilde gerçekleştirilmesine ve kamulaştırmasız el atma davalarının artmasına neden olmuştur. Kamu İdaresi, bu konudaki eksikliklerin giderileceğini belirtmiştir. Kanun hükümleri doğrultusunda, belediyelerin imar programlarını zamanında hazırlamaları ve gerekli bildirimleri yapmaları, kamu düzeni açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, imar planlarının uygulanabilirliğini sağlamak ve taşınmaz sahiplerinin haklarını korumak için gerekli adımların atılması gerekmektedir. |
BULGU: İmar Programlarının Hazırlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin imar planına uygun olarak imar programının hazırlanmadığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “İmar programları, kamulaştırma ve kısıtlılık hali” başlıklı 10’uncu maddesine istinaden belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 3 ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlamalıdırlar. Bu program içinde bulunan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kamu kuruluşlarına bildirilmelidir. Beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerlerin bu program süresi içinde ilgili kamu kuruluşlarınca kamulaştırılması için gerekli ödenek, kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulmalıdır.
Tasarrufu Kısıtlanan Bina, Arsa ve Arazi Hakkında Yönetmelik’te imar programından ve tasarrufu kısıtlanan taşınmazlardan, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 30’uncu maddesinde tasarrufu kısıtlanan taşınmazların emlak vergisinin ödeme şekillerinden bahsedilmiş olup, imar planına uygun olarak imar programının hazırlanmasının hem kamulaştırma için gerekli ödeneğin ayrılmasında hem de kamulaştırılacak taşınmazın emlak vergisi uygulamasında önemli bir yeri bulunmaktadır.
İmar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarının hazırlanması gerektiğinin Kanun ile kurala bağlandığı bu hükümlerle kanun koyucunun taşınmaz sahiplerinin haklarının sürüncemede bırakılan imar planlarıyla zarara uğramasının önüne geçmeyi ve özel mülk statüsünden çıkması planlanan ve bu niteliği itibarıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar için haksız mali yükümlülüklere engel olmayı amaçladığı, bu nedenle imar planına alınan yerler için, plan tarihinden itibaren en geç üç ay içinde imar programının hazırlanması gerektiğini öngördüğü anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediyenin şehrin değişik kısımları için hazırlanmış imar planları bulunduğu görülmüştür. Fakat bu imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde planlara uygun olarak imar planlarını uygulamak üzere hazırlanması gereken 5 yıllık imar programlarının hiç birisinin geçmişten bu yana hazırlanmadığı, bu sebeple imar planlarının uygulamasında özellikle kamulaştırmaların düzensiz bir şekilde yapılmasına, dolayısıyla da kamulaştırmasız el atma davalarına muhatap olunduğu görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu edilen hususta gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Kanun’un açık hükmü gereği belediyelerin imar programını yapıp yapmamak konusunda tercihinin bulunmadığı hususu göz önüne alınarak bu programların süresi içerisinde hazırlanması ve diğer bildirimlerin zamanında yapılması kamu düzeni açısından önem arz etmektedir.