|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı işyerleri için çevre temizlik vergisinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, belediye sınırları içinde bulunan konut, iş yeri ve diğer binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu verginin mükellefleri, binaları kullananlar olup, mükellefiyet binanın kullanımıyla başlamaktadır. Ayrıca, çevre temizlik vergisinin her yıl Ocak ayında tahakkuk ettirilmesi ve emlak vergisi taksit sürelerinde ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, belediyenin yetki alanındaki 200 işyerinden 84’ünün çevre temizlik vergisi tahakkukunun yapılmadığı tespit edilmiştir. Belediye sınırları içinde faaliyet gösteren toplam 37.597 işyerinden yalnızca 25.997’sinin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmiştir. Kamu İdaresi, gelir kaybını önlemek amacıyla Ankara Defterdarlığı’ndan mükellef kayıt listesinin talep edildiğini ve bu liste üzerinden yapılan incelemelerde 288 mükelleften 129’unun kaydının bulunmadığını bildirmiştir. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetimlerin düzenli yapılmaması, idarenin gelir kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle, mükellef işyerlerinin tespit edilmesi ve verginin tahsilatı için gerekli çalışmaların hızlandırılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı İşyerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisi Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri ya da diğer şekillerde kullanılan binalardan bir kısmına ilişkin çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, vergi mükellefinin binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanımı ile başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin dört ve beşinci fıkrasında çevre temizlik vergisi tarifesi belirtilmiş olup sekizinci fıkrasında ise; işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı hükmü ile işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalarla ilgili olarak tahakkuk eden bu verginin her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları içinde yer alan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm konut, işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisi mükellefi olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede Belediyenin yetki ve sorumluluk sahasında faaliyet gösteren 200 adet işyeri örnekleme yapmak suretiyle seçilmiş olup yapılan yoklama neticesinde 84 adet işyerininçevre temizlik vergisine ilişkin vergi tahakkukunun yapılmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, Defterdarlıktan alınan bilgilere göre Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren aktif işyeri sayısının 37.597 adet olmasına rağmen İdare tarafından çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilen işyeri sayısının 25.997 adet olduğu görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında; Belediye hizmet sınırları içerinde faaliyet gösteren işyerlerinden alınan çevre temizlik vergisinde İdarenin gelir kaybının olmaması için Ankara Defterdarlığından mükellef kaydı listesinin istenildiği; Ankara Defterdarlığından alınan listeden 288 mükellefin kaydının incelendiği; 129 mükellefin kaydının bulunmadığı; kaydı bulunmayan mükelleflerden 30’una çevre temizlik vergisi kaydının yapıldığı; söz konusu 30 mükellefe ilişkin olarak 205.899,35 TL vergi aslı ve 47.616,32 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 253.515,67 TL tahakkuk ettirildiği; çevre temizlik vergisine ilişkin olarak gerekli inceleme ve denetimlerin Belediyece yapılmaya devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetim, yoklama ve tespitlerin düzenli yapılmaması İdarenin gelir kaybına uğramasına sebebiyet vermekte olup çevre temizlik vergisi mükellefi işyerlerinin tespiti ve söz konusu verginin alınması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.