|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığını ortaya koymuştur. Denetim sırasında, sürekli işçiler ile belediye şirketinde çalışan işçilere ait kıdem tazminatı karşılıklarının mali tablolarda eksik bir şekilde izlendiği tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre, alt işverenler tarafından istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatlarının belirli süreler içinde ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları, kamu idarelerinin mali raporlamalarında önemli bir yer tutmaktadır. Dönemsellik, her dönemin faaliyet sonuçlarının bağımsız olarak raporlanmasını ifade ederken, ihtiyatlılık ise muhtemel risklere karşı gerekli karşılıkların ayrılmasını öngörmektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, kıdem tazminatı karşılıklarının doğru bir şekilde hesaplanarak ilgili hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, belediyenin sürekli işçileri ve belediye şirketinden istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı hesaplamalarının yapılması ve bu hesapların dönemsellik ilkesine uygun olarak kaydedilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarece, muhasebenin temel kavramlarından olan ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramı gereği sürekli işçiler ile belediye şirketinden istihdam edilen işçilere ilişkin olarak ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının mali tablolarda eksik tutarlarla izlendiği görülmüştür.
Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik’in “Ödeme usulü” başlıklı 8’inci maddesinde, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatlarının, ilgili kamu kurum veya kuruluşunca mülga 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte olan 14’üncü maddesi kapsamında ödeneceği ifade edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde, dönemsellik kavramı; “kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.” şeklinde, ihtiyatlılık kavramı ise; “muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelik’te belirtilen durumlarda karşılık ayrılır.” şeklinde tanımlanmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472 – Kıdem tazminatı karşılığı hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde, mevzuat hükümlerine göre ayrılacak uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının bu hesaba kaydedileceği; “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde ise, hesaplanan kıdem tazminatı karşılıklarının 472 – Kıdem tazminatı karşılığı hesabına alacak, 630 – Giderler hesabına borç kaydedileceği ve vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının ise 472 – Kıdem tazminatı hesabına borç, 372 – Kıdem tazminatı karşılığı hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 372 – Kıdem tazminatı karşılığı hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde de, bu hesabın mevzuat hükümlerine göre ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Kamu idaresinde yapılan inceleme neticesinde, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı görülmüştür.
İdarenin sürekli işçileri ile belediye şirketinden istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatlarını hesaplayarak ilgili hesaplara dönemsellik ilkesine uygun olarak kaydetmesi gerekmektedir.