|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin harcama işlemlerinde önemli bir bulguya işaret etmektedir. Belediyenin, cari yıl içinde gerçekleşen ancak gelecekteki dönemlere ait olan peşin giderleri, ilgili hesaplar yerine doğrudan 630 – Giderler hesabına kaydettiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 144. ve 217. maddeleri, bu tür giderlerin 180 – Gelecek aylara ait giderler ve 280 – Gelecek yıllara ait giderler hesapları aracılığıyla izlenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Yönetmelik, peşin ödenmiş giderlerin ve gelecekteki dönemlere ait olan harcamaların doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi için belirli kurallar koymaktadır. 280 – Gelecek yıllara ait giderler hesabının işleyişi, takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gereken giderlerin bu hesaba kaydedilmesini öngörmektedir. Ancak, belediyenin mevcut uygulaması, bu kurallara aykırı bir şekilde işlemektedir. Denetim bulguları, belediyenin sigorta poliçeleri gibi peşin ödenen giderlerini, ilgili hesaplar yerine doğrudan giderler hesabına kaydetmesi nedeniyle, dönemsellik ilkesine uygun bir muhasebe pratiği sergilemediğini göstermektedir. Bu durum, gelecekteki mali raporlamalarda ve bütçe yönetiminde sorunlara yol açabilir. |
BULGU: Sonraki Yıllara İlişkin Olarak Yapılan Harcamaların Cari Yıl İçerisinde Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek aylara/yıllara ait olan peşin giderlerin izlendiği 180 – Gelecek aylara ait giderler hesabı ile 280 – Gelecek yıllara ait giderler hesabının kullanılmadığı bunun yerine ödeme tarihi itibarıyla 630 – Giderler hesabının kullanıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 144’üncü maddesinde, 180 – Gelecek aylara ait giderler hesabının içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderler ile duran varlıklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’in 217’nci maddesinde, 280 – Gelecek yıllara ait giderler hesabının, dönem içinde ödenen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. 280 – Gelecek yıllara ait giderler hesabının işleyişinin anlatıldığı 219’uncu maddesinde; içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin bu hesaba borç; ödenen tutarın tamamı 103 – Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan ödenen tutarın tamamı 830 – Bütçe giderleri hesabına borç, 835 – Gider yansıtma hesabına alacak; ayrıca, bu hesapta kayıtlı tutarlardan takip eden dönemde gider hesaplarına yansıtılması gerekenler, dönem sonunda bu hesaba alacak, dönen varlıklar ana hesap grubu içindeki 180 – Gelecek aylara ait giderler hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.
Belediyenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; 2024 yılında sigorta poliçeleri gibi peşin ödenen giderlerinin bulunduğu ancak söz konusu ödemelerin vadesine göre 280 – Gelecek yıllara ait giderler hesabı ile 180 – Gelecek aylara ait giderler hesabı yerine doğrudan 630 – Giderler hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamalar kapsamında Belediyenin ödemiş olduğu sigorta poliçeleri gibi dönemler itibarıyla takip edilecek peşin ödemelerin dönemsellik kavramı gereği ait olduğu yıllara göre giderleştirilmesi gerekmektedir.