|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mal ve malzeme alımlarında önemli bir muhasebe hatası tespit etmiştir. Alınan mal ve malzeme bedellerinin, 150 – İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedilmeden doğrudan 630 – Gider Hesabı’na aktarılması, muhasebe süreçlerinde ciddi bir uyumsuzluk yaratmaktadır. Taşınır Mal Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen kurallar gereği, bu tür varlıkların maliyet bedellerinin 150 – İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedilmesi ve taşınır giriş işlemlerinin yapılması zorunludur.
Yapılan incelemelerde, belediyenin satın aldığı mal ve malzemelerin giriş ve çıkış kayıtlarının eksik olduğu, bu nedenle 150 – İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedilmesi gereken bedellerin doğrudan gider olarak gösterildiği ortaya çıkmıştır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemekte, gerçek mali durumu yansıtmayan bilgiler üretmektedir. Dolayısıyla, mal ve malzeme alımlarının doğru muhasebeleştirilmesi için 150 – İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nın etkin bir şekilde kullanılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İlk Madde ve Malzeme Hesabında İzlenmesi Gereken Satın Almaların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından satın alınan mal ve malzeme bedellerinin 150 – İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmeden doğrudan 630 – Gider Hesabı kullanılarak giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 15’inci maddesinde “Satın Alınan Taşınırların Giriş İşlemleri”, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 113’üncü, 114’üncü, 115’inci ve 116’ncı maddelerinde ise 15 – Stoklar Hesabı ile 150 – İlk Madde ve Malzeme Hesabının işleyiş ve nitelikleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Anılan hükümler uyarınca; kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların maliyet bedelleri ile 150 – İlk Madde ve Malzeme Hesabına borç kaydedilmesi ve taşınır giriş işlemlerinin yapılması gerekmektedir. Sonrasında, Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 30’uncu maddesi gereğince taşınır işlem fişi düzenlenerek tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemeler ise anılan hesaba alacak, 630 – Giderler Hesabına borç kaydedilmelidir.
Yapılan incelemede, belediyece satın alınan mal ve malzemeler için giriş kaydı ve kullanılması sonucu çıkış kaydı yapılmadığı; 150 – İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmesi gereken mal ve malzeme satın alınıp tüketilmesine rağmen bu satın alma bedellerinin, ait olduğu bilanço grubunda muhasebeleştirilmeden doğrudan 630 – Gider Hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Bu şekilde, satın alınan mal ve malzeme bedellerinin 150 – İlk Madde ve Malzeme Hesabı yerine ilk anda 630 – Gider Hesabına kaydedilmesi, mali tablolarının doğruluğu ve güvenilirliğini olumsuz yönde etkilemekte, mali tabloların gerçek durumu hakkında hatalı bilgiler üretmesine sebep olmaktadır.
Satın alınan mal ve malzeme bedellerinin muhasebeleştirilmesinde 150 – İlk Madde ve Malzeme Hesabının doğru şekilde kullanılması gerekmektedir.